Akıllı telefonlarda bir dönem oldukça yaygın olan çıkarılabilir bataryalar, son 10 yılda neredeyse tamamen hayatımızdan çıktı. Bugün çoğu telefonda batarya değiştirmek için teknik servisin yolunu tutmak gerekiyor. Avrupa Birliği'nin yeni düzenlemesi ise bu tabloyu önemli ölçüde değiştirebilir.
Şubat 2027'de yürürlüğe girecek kurallarla birlikte Avrupa Birliği ülkelerinde satılan telefon ve tabletlerin bataryalarının çok daha kolay değiştirilebilmesi gerekecek. Düzenleme yalnızca AB ülkelerini kapsıyor olsa da etkisinin daha geniş olması bekleniyor. USB-C konusunda yaşanan değişim bunun en yakın örneklerinden biri. Şimdi benzer bir sürecin telefon bataryalarında yaşanabileceği düşünülüyor.
Yeni Düzenlemenin Amaçları Neler?
Avrupa Birliği'nin düzenlemeyle ulaşmak istediği temel hedef oldukça açık: Bataryası eskidi diye bütün telefonun değiştirilmesinin önüne geçmek. Kullanıcıların yalnızca yıpranan bataryayı yenileyebilmesiyle cihazların kullanım ömrünün uzatılması, elektronik atık miktarının azaltılması ve eski bataryalarda bulunan lityum ile kobalt gibi değerli hammaddelerin geri kazanımının kolaylaştırılması hedefleniyor.
Aslında telefonlarda en hızlı yıpranan parçalardan biri batarya. Birkaç yıl içinde kapasitesi belirgin biçimde düşen bataryalar, birçok kullanıcının yeni bir telefon satın alma kararında etkili oluyor. AB de işte bu döngüyü, batarya değişimini daha erişilebilir hâle getirerek kırmak istiyor.
Eski Tip Arka Kapaklar Geri Dönmek Zorunda mı?
Yeni düzenleme denildiğinde akla hemen eski telefonlarda olduğu gibi arka kapağın tırnakla açıldığı ve bataryanın birkaç saniye içinde çıkarıldığı modeller gelebilir. Ancak kurallar tam olarak bunu şart koşmuyor. Çünkü yönetmelikte 'kullanıcı tarafından çıkarılabilir batarya' kavramı oldukça geniş tanımlanıyor.
Yeni kurallara göre batarya, standart bir tornavida gibi piyasada kolayca bulunabilen araçlarla çıkarılabiliyorsa kullanıcı tarafından değiştirilebilir kabul edilecek. Üreticinin özel bir alet kullanılmasını istemesi hâlinde ise bu aletin kullanıcıya ücretsiz verilmesi gerekecek.
Yeni iPhone Modelleri İçin İstisnalar Var mı?
Düzenlemede üreticiler açısından dikkat çeken önemli bir istisna da var. Bir telefonun bataryası 500 şarj döngüsünün ardından kapasitesinin en az yüzde 83'ünü, 1000 şarj döngüsünün ardından ise en az yüzde 80'ini koruyabiliyorsa ve cihaz en az IP67 seviyesinde su ve toz dayanıklılığı sunuyorsa farklı bir uygulamaya izin veriliyor.
Bu şartları karşılayan cihazlarda üreticiler, batarya değişimini doğrudan son kullanıcıya açmak yerine yalnızca profesyonel tamircilere sunabilecek. Apple'ın paylaştığı teknik verilere göre iPhone 15 ve sonrasında kullanılan bataryalar söz konusu dayanıklılık kriterlerini karşılıyor. Bu nedenle Apple'ın mevcut telefon tasarımını kökten değiştirmeden de yeni düzenlemeye uyum sağlayabileceği değerlendiriliyor.
