Almanya’daki Helmholtz Jeobilim Merkezi (GFZ) ile GEOMAR Okyanus Araştırmaları Merkezi iş birliğiyle gerçekleştirilen araştırma, Santorini ve çevresindeki volkanik hareketliliğe dair önemli veriler sundu. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, yapay zeka tabanlı veri analizi ve deniz tabanı sensörleri sayesinde bölgedeki sismik krizin detaylı haritalandırılmasını sağladı.
Magmanın Yükselerek Depremi tetikledi
Araştırma sonuçlarına göre, yer kabuğunun derinliklerinden yaklaşık 300 milyon metreküp magma yükselerek deniz tabanının 4 kilometre altına kadar ulaştı. Bu yükseliş sırasında magma çevresindeki kayalarda kırılmalara yol açarak binlerce depremin tetiklenmesine neden oldu. Özellikle bazı depremler, 5 büyüklüğünü aşarak bölgedeki sismik aktivitenin şiddetini ortaya koydu.
Santorini ile Kolumbo Arasındaki Hidrolik Bağlantı
Santorini, tarih boyunca pek çok volkanik patlamaya sahne olurken, yakınındaki Kolumbo sualtı yanardağı da aktif volkanlar arasında yer alıyor. Çalışma, magma hareketlerinin Santorini’de önce hafif bir yükseliş, ardından ise yeniden çöküş meydana getirdiğini ortaya koydu. Bu durum, Santorini ile Kolumbo arasında daha önce tespit edilmeyen bir hidrolik bağlantının varlığına işaret ediyor.
Yapay Zeka ve Deniz Tabanı Sensörlerinin amacı
GFZ araştırmacıları, büyük hacimli sismik verileri işleyebilen özel bir yapay zeka yöntemi geliştirdi. GEOMAR ise Kolumbo krateri çevresine yerleştirdiği deniz tabanı sensörleri ile sismik sinyallerin yanı sıra deniz tabanında yaklaşık 30 santimetrelik çökmeyi kaydetti. Bu teknolojik imkanlar sayesinde magma akışının zamanlaması, yönü ve hızı yüksek doğrulukla takip edilebildi.
volkanların hareketleri daha hassas izlenebilecek
Araştırmacılar, elde edilen verilerin volkanların gelecekteki hareketlerinin daha hassas bir şekilde izlenmesini sağlayacağını belirtiyor. GEOMAR’dan Prof. Heidrun Kopp, bulguların Yunan yetkililerle düzenli olarak paylaşıldığını ifade ederek, “Olası yeni depremlerde en hızlı ve doğru değerlendirmeyi sunmak hedefimiz” dedi. Atina Üniversitesi’nden Prof. Paraskevi Nomikou ise aktif jeolojik süreçlerin anlaşılmasının halk güvenliği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.
Santorini ve Kolumbo çevresinde devam eden bilimsel gözlemler, bu tür ileri teknoloji destekli çalışmaların volkanik tehlikelerin erken tespiti ve risk yönetiminde önemli bir rol oynayacağını gösteriyor.
