Avrupa Uzay Ajansı (ESA) verilerine göre, Dünya'nın etrafında milyonlarca uzay çöpü dolaşmaktadır. Bu uzay çöpleri, küçük parçalardan oluşmakta olup, saniyede kilometrelerce hızla hareket ettikleri için, bir uyduya çarptıklarında ciddi hasar verebilmektedir. Yörüngedeki araç sayısının artması, görevini tamamlayan uyduların nerede bulunduğunu bilmenin önemini artırmaktadır. Bu durum, çarpışma riskini hesaplamanın bir parçası haline gelmiştir.
Foundational tarafından geliştirilen Retro-2 adlı cihaz, yörüngeden uzay çöpü toplamamakta, bunun yerine önceden takıldığı uydunun elektriği kesildikten sonra yerden ölçüm yapılmasını sağlamaktadır. Retro-2, bisiklet reflektörü gibi çalışarak, yer istasyonundan gönderilen lazer ışığını üzerindeki yedi aynayla geri yollamaktadır. Bu işlem için herhangi bir pile, elektriğe ya da uyduya komut gönderilmesine ihtiyaç duyulmamaktadır.
Retro-2'nin Çalışma Prensibi Nedir?
Retro-2, lazer ışığını 160 derecelik bir açı aralığında alabilmektedir. Bu özellik, yansıtıcının tam olarak yer istasyonuna dönük olmasını gerektirmemektedir. Uydu, komutlara yanıt vermese bile, açı elverdiğinde istasyon lazer göndererek mesafe ölçümünü gerçekleştirebilmektedir. Bu ölçüm, radar ve kameralarla yapılan gözlemlerin yerini almak yerine onları tamamlayıcı bir işlev görmektedir.
Yansıtıcının sağladığı bilgi, daha dar kapsamlı olsa da doğrudan işe yaramaktadır. Yer istasyonu, lazer atışının geri döndüğü anda uyduya olan uzaklığı ölçebilmektedir. Bu sayede, uzayda görevini tamamlayan uyduların takibi mümkün hale gelmektedir.
İlk Yörünge Denemeleri ve Sonuçları Nasıldır?
Retro-2, Temmuz ayında uzaya gönderilmiş ve D-Orbit'e ait bir taşıyıcıya takılarak yörüngede denemeye tabi tutulmuştur. Yer istasyonu ile araç arasındaki mesafenin 600 ila 866 kilometre arasında değiştiği ölçümlerde, yansıtıcı toplamda 6.111 lazer atışını geri göndermiştir. Bu denemede mesafe ölçümlerindeki sapma ise 0,6 milimetreye kadar inmiştir.
Foundational’ın kurucu ortağı Dave Gooding, uydunun görevini tamamladığı gün takibin de sona ermemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yörüngenin kalabalıklaşması, devre dışı kalan bir uydunun nerede olduğunu bilmenin önemini artırmakta ve olası çarpışmaları önceden değerlendirmeye yardımcı olmaktadır.
Uzay Çöplerine Karşı Gelecekteki Potansiyel Nedir?
Retro-2, uydunun rotasını değiştirmemekte ya da onu yörüngeden çıkarmamaktadır. Ancak, uydu sustuktan sonra da yerden ölçüm almanın bir yolunu açık tutmaktadır. Bu teknoloji, uzay çöplerinin izlenmesi ve yönetilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Uzayda artan çöp miktarının, gelecekteki uzay görevleri için oluşturduğu riskler göz önüne alındığında, Retro-2 gibi yenilikçi çözümler büyük bir ihtiyaç haline gelmektedir.
