Üst üste yaşanan üzücü bina çökmeleri olaylarının ardından milyonlarca vatandaş yaşadıkları konutların ne kadar güvenli olduğunu araştırmaya başladı. Özellikle eski binalarda ikamet edenler, binalarının daha önce resmi kayıtlarda riskli yapı olarak işlenip işlenmediğini öğrenmek için dijital platformlara yöneliyor.
Eski yapılarda oturan vatandaşlar, yapı güvenliği konusunda endişe duyarken, evlerinin depreme dayanıklılığını kontrol etmek ve süreci resmi olarak başlatmak için modern dijital imkanlardan faydalanabiliyor. Binanın risk durumunu sorgulamak isteyenler, e-Devlet kapısı üzerinden hızlı bir şekilde resmi kayıtlara ulaşabiliyor.
E-Devlet Üzerinden Riskli Yapı Sorgulaması Nasıl Yapılır?
Binanın riskli yapı statüsünde olup olmadığını kontrol etmek isteyen mülk sahiplerinin öncelikle kişisel şifreleriyle sisteme giriş yapması gerekiyor. Arama çubuğuna Riskli Yapı Tespiti yazıldıktan sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sunulan ilgili dijital hizmet seçiliyor.
Sistem üzerinden istenen güncel adres ve kimlik bilgileri eksiksiz doldurulduktan sonra başvuru süreci tamamlanıyor. Ancak bu kritik hizmetten yalnızca tapu sicilinde mülkiyeti bulunan ev sahipleri yararlanabiliyor. Kiracılar ise doğrudan işlem yapamayarak ev sahiplerinden binanın durumunu kontrol etmelerini talep edebiliyor.
Kimler Başvuruda Bulunabilir?
Apartmandaki herhangi bir bağımsız bölümün maliki ya da yasal temsilcisi, diğer komşuların onayını beklemeksizin tek başına başvuruda bulunabiliyor. Böylece tüm kat maliklerinin ortak karar alması beklenmeden süreç hızla başlatılabiliyor. Ayrıca Bakanlık veya ilgili yerel idareler gerekli hallerde tespiti resen yaptırabiliyor.
Riskli Yapı Tespiti Süreci Nasıl İşliyor?
Binanın incelenmesi sadece gözlemsel bir kontrolden ibaret olmayıp teknik ve idari aşamaları kapsıyor. Süreç, lisanslı mühendislik kuruluşunun seçilmesiyle başlayıp raporlama, idari onay ve gerekli durumlarda tahliye ile yıkım aşamalarına kadar uzanıyor.
Teknik İnceleme ve Test Aşamaları
İlk olarak Bakanlıktan lisans alan uzman kuruluşlar binada yerinde inceleme gerçekleştiriyor. Donatı tarama cihazları kullanılarak kolon ve kirişlerdeki demir donatıların özellikleri detaylıca inceleniyor.
Yapının beton kalitesini ölçmek amacıyla alınan karot numuneleri akredite laboratuvarlarda basınç dayanım testine tabi tutuluyor. Teknik incelemelerin ardından hazırlanan riskli yapı tespit raporu, Bakanlığın A.R.A.A.D. yazılımı aracılığıyla ilgili İl Müdürlüğüne iletiliyor.
Bina Riskli Çıkarsa Hangi Destekler Alınabilir?
Sorgulama sonucunda yapının riskli olduğunun tespiti ve tahliyenin zorunlu hale gelmesi durumunda kentsel dönüşüm mekanizmaları devreye giriyor. İstanbul'da yürütülen Yarısı Bizden kampanyası kapsamında şartları taşıyan hak sahiplerine konut başına büyük destekler sağlanıyor.
Kampanya çerçevesinde her konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği veriliyor. Böylece hak sahiplerine ulaştırılan toplam destek miktarı 1 milyon 875 bin TL'yi buluyor.
Güncel Riskli Yapı Tespiti Ücretleri
İnceleme yaptırmak isteyenlerin en çok merak ettiği konuların başında maliyetler geliyor. 2026 yılı piyasa şartlarında yapı tespiti ücretleri ortalama 25 bin TL ile 100 bin TL arasında değişiklik gösteriyor.
Bakanlık ya da Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından belirlenmiş tek ve sabit bir resmi tarife bulunmuyor. Fiyatlar tamamen hizmeti sunan lisanslı özel kuruluşların hazırladığı sözleşmelere göre belirleniyor.
(Kaynak ve Görsel: A Haber)
