Şarkı söylemek, sadece keyifli bir aktivite değil; beyni güçlendirmekten ağrıyı azaltmaya kadar birçok sağlık faydası sunuyor. Özellikle grup hâlinde yapılan şarkı söyleme etkinlikleri, hem fiziksel hem de psikolojik açıdan ciddi yararlar sağlıyor.
şarkı söylemek Beyin ve Kalp Sağlığını Destekliyor
Yapılan araştırmalar, şarkı söylemenin beyinden kalbe kadar birçok fayda sağladığını ortaya koyuyor. Cambridge Müzik Terapisi Araştırma Enstitüsü’nden Alex Street, “Şarkı söylemek bilişsel, fiziksel, duygusal ve sosyal bir eylemdir” diyor.
Grup hâlinde şarkı söylemek, insanların birbirine yakınlaşmasını, vücudun hastalıklara karşı direnç kazanmasını ve ağrının azalmasını sağlayabiliyor.
Psikologlar, birlikte şarkı söyleyen insanların güçlü bir sosyal uyum geliştirdiğini uzun zamandır gözlemliyor. Araştırmalar, tamamen yabancı insanların bile bir saat birlikte şarkı söyledikten sonra sıra dışı derecede yakın bağlar kurabildiğini gösteriyor.
Akciğer ve Solunum Sistemi İçin Faydalı
Şarkı söylemenin akciğerler ve solunum sistemi üzerinde net faydaları bulunuyor. Araştırmacılar, akciğer hastalıkları olan kişilere şarkı söylemeyi destekleyici bir yöntem olarak uyguluyor. Ayrıca şarkı söylemek, kalp atış hızını ve kan basıncını düzenleyerek bağışıklık sistemini güçlendirebiliyor.
Biyolojik açıdan, şarkı söylemek ses telleri ve boğaz kaslarına bağlı vagus sinirini aktive ediyor. Uzun ve kontrollü nefes alma süreci, mutluluk, iyi hissetme ve ağrı baskılama ile ilişkilendirilen endorfinlerin salgılanmasını sağlıyor.
Şarkı söylemek, beynin her iki tarafındaki geniş bir nöron ağına etki ederek dil, hareket ve duygusal bölgeleri aktive ediyor. Bu da, nefes kontrolüne odaklanmayı gerektirdiği için etkili bir stres azaltıcı yöntem oluyor. Street, “İyi hissetme tepkileri, daha parlak seslerde, yüz ifadelerinde ve duruşlarda kendini gösteriyor” diyor.
şarkı söylemenin Tarihsel ve Kültürel Kökenleri
Antropologlara göre, insan atalarımız konuşmadan önce şarkı söylemiş olabilir. Doğadaki sesleri taklit etmek veya duygularını ifade etmek için vokal sesler kullanmış olabilirler. Bu, karmaşık sosyal dinamiklerin, duygusal ifadelerin ve ritüellerin gelişiminde önemli rol oynamış olabilir.
Street, “Ninnilerle çocuklar sakinleştirilir, cenazelerde şarkılar söylenir. Tablo ve alfabe öğrenimi de ritmik ve melodik yapı üzerinden gerçekleşir” diyor.
Grup Halinde Şarkı Söylemenin Psikolojik Faydaları
Tüm şarkı söyleme türleri aynı derecede faydalı değil. Grup veya koro hâlinde şarkı söylemek, solo şarkı söylemeye kıyasla psikolojik iyi oluşu daha fazla destekliyor. Bu nedenle eğitimciler, çocuklarda işbirliği, dil gelişimi ve duygusal düzenlemeyi desteklemek için şarkı söylemeyi kullanıyor.
Dünya genelinde, kanser ve felç hastaları, Parkinson ve demans hastaları ile bakım verenler için kurulan topluluk korolarının etkileri araştırıldı. Örneğin, Parkinson hastalarının konuşma yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı oluyor.
Fiziksel Sağlık için Faydaları
Şarkı söylemek, hafif tempolu bir yürüyüş kadar fiziksel bir aktivite olarak değerlendiriliyor. Southampton Üniversitesi’nden Adam Lewis, “Şarkı söylemek fiziksel bir aktivitedir ve egzersizle benzer faydalar sağlayabilir” diyor.
Araştırmalar, şarkı söylemenin ve vokal egzersizlerin kalp ve akciğerler için koşu bandında orta tempolu yürüyüş kadar faydalı olabileceğini gösteriyor.
Kronik Hastalıklarda Faydaları
Kronik solunum hastalıkları olan kişiler, şarkı söylemekten büyük ölçüde fayda görebiliyor. Imperial College London’dan Keir Philip, şarkı söylemenin hastalıkları tedavi etmeyeceğini ama geleneksel tedavilere tamamlayıcı bir bütünsel yaklaşım sunduğunu belirtiyor.
Philip’in araştırmalarından biri, İngiliz Ulusal Operası’nda profesyonel şarkıcılarla geliştirilen nefes programını uzun COVID hastalarında uyguladı. Altı haftalık program, hastaların yaşam kalitesini artırdı ve nefes alma zorluklarını hafifletti.
Beyin Hasarının Onarımına Katkı
Şarkı söylemenin en dikkat çekici faydalarından biri, beynin kendini onarmasına yardımcı olabilmesi. 2011 yılında suikast girişimi sırasında başından vurulan eski ABD Kongre üyesi Gabrielle Giffords, çocukluk şarkılarını kullanarak konuşma yeteneğini yeniden kazandı.
Benzer yöntemler felç geçiren hastalarda da kullanılıyor. Şarkı söylemek, iki beyin yarımküresi arasında yeni bağlantılar oluşturmayı teşvik ederek nöroplastisiteyi artırıyor.
Şarkı söylemek, beynin yoğun şekilde çalışmasını gerektirdiği için bilişsel gerileme yaşayan kişilere de fayda sağlayabilir. Helsinki Üniversitesi’nden Teppo Särkämö, “Yaşlı yetişkinlerde şarkı söylemenin bilişsel faydalarına dair giderek artan kanıtlar var” diyor.
şarkı söylemek İnsanları Bir Araya Getiren Evrensel Bir Aktivite
Street, şarkı söylemenin sosyal ve nörokimyasal etkilerinin, onun insan yaşamında neden bu kadar evrensel olduğunu gösterdiğini vurguluyor. Ancak teknolojiye bağlı yaşam tarzı nedeniyle pek çok kişi, bu faydaları deneyimlemiyor.
“Özellikle beyin yaralanmalarından rehabilitasyon süreçlerinde şarkı söylemenin etkileri ortaya çıkıyor. Şarkı söylemek, toplulukları bir araya getirme konusunda her zaman büyük bir rol oynamıştır” diyor.
