Evlilikte mutluluğun neye dayandığı, psikoloji alanında uzun süredir araştırılan temel konular arasında yer alıyor. Yapılan çalışmalar, evlilik memnuniyetinin yalnızca eğitim düzeyi, gelir durumu ya da yaşam koşullarıyla açıklanamayacağını gösteriyor. Uzmanlara göre duygusal bağın gücü, iletişim biçimi ve eşler arasındaki etkileşim, evlilik doyumunda belirleyici rol oynuyor. Farklı kültürlerden elde edilen veriler ise, mutlu ve sağlıklı evliliklerin evrensel bazı ortak dinamiklere dayandığını ortaya koyuyor.
evlilik memnuniyeti çok katmanlı bir süreç
Psychology Today için kaleme aldığı değerlendirmede psikoloji uzmanı Dr. Laurence T. White, evlilik memnuniyetinde duygusal yakınlığın niteliği, partnerlerin birbirine karşı sergilediği davranışlar ve ilişki içinde temas hâlinde kalabilme becerisinin, eğitim ya da gelir gibi faktörlerden çok daha etkili olabildiğini vurguluyor. White’a göre evlilik doyumu, tek bir etkene bağlı olmayan çok katmanlı bir süreç olarak şekilleniyor.
Uzmanlar, evlilikte yalnızca olumlu göstergelere değil, olası risk işaretlerine de dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor. Sürekli kaygı hali, terk edilme korkusu, maddi sorunlar, kronik sağlık problemleri ve fazla çocuk sayısı gibi unsurların, uyum düzeyi düşük evliliklerle daha sık birlikte görüldüğü ifade ediliyor.
sorumluluk bilinci evlilik kalitesinde belirleyici bir unsur
Bu alandaki çalışmaların uzun süre Batı toplumlarıyla sınırlı kalması, sonuçların evrenselliği konusunda soru işaretleri yaratmıştı. Bu eksikliği gidermek amacıyla Alman araştırmacı Ina Grau ve ekibi, altı kıtada yer alan 65 ülkeden 15 binden fazla evli bireyin verilerini analiz etti. Katılımcılar; kişilik özellikleri, bağlanma stilleri, stres seviyeleri, saldırganlık eğilimleri ve evlilik tatminine ilişkin ayrıntılı anketler doldurdu.
Araştırmanın bulguları, yaygın kabulleri önemli ölçüde sorgulattı. Eğitim seviyesi, çocuk sayısı ya da düşük nevrotiklik düzeyi gibi faktörlerin evlilik kalitesi üzerinde sanıldığı kadar belirleyici olmadığı görüldü. Buna karşılık, sorumluluk bilinci ve düşük saldırganlık eğiliminin evlilik doyumunda çok daha güçlü bir etkiye sahip olduğu belirlendi.
Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise, kültürler arası ortaklık gösteren mutsuz evlilik işaretlerinin net biçimde ortaya konması oldu. Buna göre; partneri bilinçli olarak görmezden gelmek, ayrılık ihtimalini sık sık dile getirmek ve duygusal yakınlığın giderek azalması, evlilikte ciddi uyum sorunlarına işaret ediyor. Uzmanlara göre bu belirtiler çoğu zaman fark edilse de, özellikle yoğun duygusal bağ nedeniyle görmezden gelinebiliyor.
Kaynak: Psychology Today
