Karadeniz'in karanlık ve derin suları, binlerce yıllık denizcilik geçmişine ışık tutan benzersiz keşiflere ev sahipliği yapmayı sürdürüyor. Su yüzeyinin yaklaşık iki bin metre altında tespit edilen iki bin 400 yıllık antik Yunan gemisi, ahşap gövdesinin bozulmamış yapısıyla bilim insanlarını şaşırtmaya devam ediyor. Diğer denizlerdeki batıklar zamanla yok olurken, uzmanlar bu olağanüstü korunma halinin sırrını çözmek için çalışmalarını derinleştirdi.
Oksijensiz Derinlikler Tarihi Koruyor
Denizin yaklaşık 150 ile 200 metre altındaki katmanlarda oksijen seviyesinin son derece sınırlı olduğu biliniyor. Bu durum, Karadeniz'in kendine has katmanlı hidrografik yapısından kaynaklanıyor. İstanbul Boğazı kanalıyla havzaya dökülen tuzlu ve yoğun Akdeniz suları alt kesimlere inerken, nehirlerin taşıdığı daha az tuzlu sular yüzeyde kalıyor. İki farklı su kütlesi arasındaki bu yoğunluk bariyeri, katmanların birbirine karışmasını engelliyor ve derin sulara yeterli oksijen ulaşmasını önlüyor.
Mikroorganizmaların Faaliyetleri Sınırlanıyor
Akdeniz veya Ege gibi oksijen zengini sularda batan ahşap tekneler, gemi kurtları ve çeşitli mikroorganizmalar tarafından kısa sürede tahrip ediliyor. Ancak Karadeniz'in oksijensiz derinlikleri, ahşaba zarar veren bu canlıların yaşamasına ve çoğalmasına izin vermiyor. Bu coğrafi ve kimyasal özel koşullar sayesinde, antik batıkların ahşap kısımları binlerce yıl boyunca bozulmadan kalabiliyor. Bölge, bu özellikleriyle su altı arkeologlarının odak noktası haline gelmiş durumda.
Antik Yunan Gemisi Tüm Detaylarıyla Ayakta
Black Sea Maritime Archaeology Project çerçevesinde 2018 yılında keşfedilen antik Yunan gemisi, dünya genelindeki en eski ve en kusursuz korunan batıklar arasında gösteriliyor. Yaklaşık 23 metre uzunluğundaki deniz taşıtı, deniz tabanında yan yatmış bir vaziyette gün yüzüne çıkarıldı. Direği, dümeni ve kürekçi bankları gibi hassas bölümlerinin sapasağlam durması, arkeoloji camiasında büyük yankı uyandırdı. Batıktan alınan minik bir parçaya uygulanan karbon testleri, geminin tam iki bin 400 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu kanıtladı.
Denizcilerin Yaşamına Dair İzler
Southampton Üniversitesi'nden uzman araştırmacı Jon Adams'ın liderliğinde yürütülen bilimsel çalışmalar doğrultusunda, Karadeniz'de üç yıllık süre zarfında 60'tan fazla batık kayıt altına alındı. Gerçekleştirilen detaylı incelemelerde antik teknelerin inşa teknikleri masaya yatırılırken, söz konusu geminin içinde mürettebatın tükettiği balıklara ait kemik kalıntıları da tespit edildi. Elde edilen bu tür bulgular, sadece deniz araçlarının teknik yapısını değil, aynı zamanda geçmiş yüzyıllardaki denizcilerin günlük yaşamını da gözler önüne seriyor.
(Kaynak ve Görsel: GZT)
