Hindistan’ın son yıllarda hızla büyüyen güneş enerjisi hamlesi, dünya genelinde başarı hikâyesi olarak gösteriliyor. Ancak ortaya çıkacak devasa güneş paneli atığını yönetmek için plan ve altyapının eksik olması, bu temiz dönüşümün gelecekte ne kadar “temiz” kalacağı sorusunu gündeme taşıyor.
Son on yılda dünyanın en büyük üçüncü güneş enerjisi üreticisi haline gelen Hindistan’da yenilenebilir enerji ülkenin iklim stratejisinin merkezinde yer alıyor. Resmi verilere göre yaklaşık 2,4 milyon hane güneş enerjisinden yararlanıyor. Güneş enerjisi bugün ülkenin kurulu kapasitesinin yüzde 20’sinden fazlasını oluşturuyor ve Hindistan’ın kömüre bağımlılığını azaltıyor.
Temiz enerji ama gelecekte büyüyen çevre riski
Güneş panelleri kullanım sırasında temiz enerji sağlasa da içerdikleri kurşun ve kadmiyum gibi toksik maddeler nedeniyle doğru şekilde bertaraf edilmezlerse toprak ve su kaynakları için ciddi çevre tehdidi oluşturabiliyor. Panellerin ortalama ömrü 25 yıl, bu da Hindistan’ı bekleyen atık yükünün büyüyeceği anlamına geliyor.
25 yıl sonra dev panel atığı dalgası bekleniyor
Araştırmalara göre Hindistan’da güneş paneli atığının 2023’te 100 bin ton, 2030’da 600 bin ton ve 2047’de 11 milyon tonu aşması bekleniyor. Uzmanlar, bu büyüyen yükün yönetilebilmesi için yüzlerce geri dönüşüm tesisine ve ciddi yatırım planlarına ihtiyaç olduğunu vurguluyor ancak ülkede hâlâ özel bir geri dönüşüm bütçesi ve yeterli tesis bulunmuyor. Hindistan her ne kadar 2022’de güneş panellerini e-atık kapsamına alarak üreticilere toplama, depolama, söküm ve geri dönüşüm sorumluluğu yüklemiş olsa da özellikle ev tipi ve küçük ölçekli panellerde denetim zayıf. Bu nedenle çok sayıda panel çöplüklere bırakılıyor ya da izinsiz geri dönüşüm tesislerinde çevreye zarar riski taşıyan yöntemlerle parçalanıyor.
Uzmanlar uyarıyor: Önümüzdeki 10 yıl kritik
Çevre uzmanları, geri dönüşüm planları güçlendirilmezse Hindistan’ın ilerleyen yıllarda “güneş paneli mezarlıklarıyla” karşılaşabileceğini belirtiyor. Buna karşın doğru politikalarla geri dönüşümün büyük ekonomik fırsat yaratabileceği, değerli malzemelerin yeniden üretime kazandırılabileceği ifade ediliyor. Uzmanlara göre önümüzdeki 10 yıl, hem çevresel riskleri önlemek hem de sürdürülebilir enerji geleceği kurmak açısından belirleyici olacak.
Kaynak: BBC
