ABD’de 22 Eylül’de başlayacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde dünya liderlerinin gündeminde Filistin’in devlet olarak tanınması ve iki devletli çözüm vizyonunun güçlendirilmesi yer alıyor. Toplantının ana konuları arasında özellikle İsrail’in saldırılarının durdurulması ve bölgede insani krizin önlenmesi bulunuyor.
İngiltere, Kanada ve Avustralya’dan Filistin Kararı
Genel Kurul öncesinde İngiltere, Kanada ve Avustralya’nın Filistin’i tanıyıp tanımayacağı merak konusuydu. Yapılan resmi açıklamalara göre üç ülke de Filistin’i resmen tanıdığını duyurdu. Bu adım, Filistin’i tanıyan ülke sayısını 150’ye çıkardı ve Avrupa ile dünya genelinde artan destek dalgasının Genel Kurul tartışmalarına doğrudan etkide bulunması bekleniyor.
Fransa da sürece katılacağını açıkladı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yaptığı resmi açıklamada iki devletli çözümün tek geçerli seçenek olduğunu bir kez daha vurguladı. Fransa’nın tanıma kararı, Batı’nın Filistin politikasında yaşanan değişimin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
BM Güvenlik Konseyi ve Avrupa’da Tanıma Süreci
Böylece BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri arasında Filistin’i tanımayan tek ülke ABD olarak kaldı. Avrupa Birliği içinde ise Belçika, Lüksemburg ve Malta’nın kısa süre içinde tanıma yönünde adım atması bekleniyor. Son bir yıl içinde Norveç, İspanya, Slovenya ve İrlanda da tanıma sürecine dahil oldu.
Öte yandan Almanya, Hollanda, Avusturya, Macaristan ve İtalya hâlen Filistin’i tanımama politikalarını sürdürüyor. Finlandiya ve Portekiz süreci değerlendirme aşamasında bulunurken, Yunanistan, Çekya, Hırvatistan ve Baltık ülkeleri de henüz tanıma yönünde karar almadı. AB, İsrail’in saldırıları ve artan insani kriz karşısında sessiz kalamayacağını gösteren adımlar da atıyor. Bu kapsamda, aşırı sağcı iki İsrailli bakana Schengen yasağı uygulanırken, İsrail ile serbest ticaret anlaşması askıya alındı.
Filistin’in Tanınma Süreci ve İki Devletli Çözüm
Filistin, bağımsızlığını ilan ettiği 15 Kasım 1988’den bu yana BM üyesi 193 ülkenin 147’si tarafından tanınıyordu. İngiltere, Kanada ve Avustralya’nın kararlarıyla bu sayı 150’ye yükseldi. Türkiye, Filistin’i tanıyan ilk ülkeler arasında yer almıştı.
İki devletli çözüm modeli, başkenti Doğu Kudüs olacak şekilde Batı Şeria ve Gazze’yi kapsayan bağımsız bir Filistin devleti kurulmasını öngörüyor. Bu modelde sınırlar, 1967 öncesi Arap-İsrail savaşının sınırlarına dayandırılıyor. İsrail ise bu çözümü hâlen kabul etmiyor.
