Norveç Nobel Komitesi, 2025 Nobel Barış Ödülü’nün sahibini bugün Türkiye saatiyle 12.00’de kamuoyuna duyuracak. Komite, pazartesi günü yaptığı son toplantının ardından karar metnini tamamladı. Her yıl olduğu gibi bu yıl da seçim süreci gizlilik içinde yürütülürken, 388 kişi ve kuruluşun aday gösterildiği ödül için açık bir favori bulunmuyor.
Tarihçi ve Nobel uzmanı Asle Sveen, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Gazze anlaşmasının 2025 için bir önemi yok. Komite kararını verdi. Trump bu yıl ödülü alamayacak, bundan yüzde 100 eminim.” dedi.
TRUMP’TAN ‘SEKİZ SAVAŞI DURDURDUM’ ÇIKIŞI
ABD eski Başkanı Donald Trump, barış ödülü sorusuna, “Ne yapacaklarını bilmiyorum ama hiç kimse 9 ayda sekiz savaşı çözmedi. Sekiz savaşı durdurdum, bu daha önce hiç olmadı.” yanıtını verdi. Ancak uzmanlar, Trump’ın son dönemde yürüttüğü baskıların komitenin kararını etkilemeyeceği görüşünde.
Oslo kulislerinde adı geçenler arasında, Sudan’daki savaş mağdurlarına yardım eden Acil Durum Tepki Odaları ağı, Kremlin karşıtı siyasetçi Aleksey Navalni’nin eşi Yulia Navalnaya ve seçim gözlem kuruluşu Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu (ODIHR) bulunuyor. BBC’ye göre Nobel Komitesi’nin ödülü BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, UNHCR ya da UNRWA gibi kurumlara vererek ABD’nin tepkisini çekebilecek bir tercih yapması da olasılıklar arasında değerlendiriliyor.
NOBEL EDEBİYAT ÖDÜLÜ MACAR YAZARA GİTTİ
2025 Nobel Edebiyat Ödülü, Macar yazar László Krasznahorkai’ye verildi. “Şeytan Tangosu”, “Savaş ve Savaş” ve “Direnişin Melankolisi” gibi Türkçeye çevrilen eserleriyle tanınan 71 yaşındaki yazar, ödüle “apokaliptik terörün ortasında sanatın gücünü yeniden teyit eden vizyoner eserleri” nedeniyle layık görüldü.
Krasznahorkai, 2015 Man Booker Uluslararası Ödülü’nün de sahibi olmuştu. Nobel’i kazanan ikinci Macar yazar olan Krasznahorkai’den önce bu unvana Imre Kertész sahip olmuştu.
KİMYA, FİZİK VE TIP DALINDAKİ NOBELLERİN SAHİPLERİ
Nobel Kimya Ödülü, “metal-organik çerçeveler” üzerine yaptıkları çalışmalarla Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi’ye verildi. Bu üç bilim insanı, moleküler yapıları karbondioksit yakalama ve plastik kirliliğini azaltma gibi çevresel çözümler için kullanan “moleküler mimari” araştırmalarına öncülük etti.
Nobel Fizik Ödülü, kuantum tünelleme ve enerji kuantizasyonunu makroskopik sistemlerde gözlemleyen John Clarke, Michel Devoret ve John Martinis’e gitti. Bilim insanları, kuantum mekaniğinin yalnızca atom altı düzeyde değil, gözle görülebilir sistemlerde de geçerli olduğunu deneysel olarak kanıtladı.
Nobel Tıp Ödülü ise bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırmasını önleyen “periferik bağışıklık toleransı” mekanizmasını keşfeden Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi’ye verildi. Komite, bu keşfin kanser ve otoimmün hastalıklara yönelik yeni tedavilerin kapısını araladığını belirtti.
