Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu, Milli Eğitim Bakanlığının 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, 2025 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ve Sayıştay raporlarını görüşmek üzere toplandı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, eğitim politikaları, PISA sonuçları ve bakanlığın 2027 yılı bütçesine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Komisyonda Milli Eğitim Bakanlığının yanı sıra Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM), Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) ile üniversitelerin Sayıştay raporları da ele alındı.
BAKAN TEKİN'DEN EĞİTİM BÜTÇESİ VE POLİTİKALARINA İLİŞKİN AÇIKLAMA
Milli Eğitim Bakanlığının son 25 yılda eğitim alanında büyük projeler hayata geçirdiğini belirten Bakan Tekin, bütçe hazırlıklarında kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin sorumluluğu esas aldıklarını söyledi.
Eğitim politikalarına yönelik bilimsel ve rasyonel eleştirilere açık olduklarını ifade eden Tekin, şu değerlendirmede bulundu:
"Bugün görüşeceğimiz bütçeyi bir yıllık bir takvimin ihtiyaçlarından çok eğitime ayırdığımız her kuruşun hesabını vereceğimizin bilinci ve hassasiyetiyle hazırladık. Kuşkusuz ki burada konuştuklarımızın asıl muhatabı, bugün sıralarında oturan ve yarın bu ülkenin mukadderatını omuzlayacak olan evlatlarımız olacak."
Bakan Tekin, eğitim politikalarının yalnızca öğretim faaliyetleriyle sınırlı olmadığını, gelecek nesillere toplumsal hafızanın ve değerlerin aktarılması açısından da önem taşıdığını dile getirdi.
TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ'NİN HEDEFLERİNİ ANLATTI
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli hakkında açıklamalarda bulunan Tekin, modelin okul öncesinden liseye kadar öğrencilerin eğitim hayatını kapsayacak şekilde hazırlandığını belirtti.
Modelin bilgi, beceri ve değerleri birlikte ele alan bir anlayış üzerine kurulduğunu ifade eden Tekin, şöyle konuştu:
"Bilgiyi değerden, beceriyi şahsiyetten ayırmayan bir maarif anlayışını kendi dilimiz ve kendi idrakimizle yeniden kurmayı hedefledik. Gayemiz, değerlerini tahkikle kavrayıp sorgulayarak sahiplenen, dünyanın bütün birikimine açık olduğu halde köklerinden kopmayan bir nesil yetiştirmektir."
Öğretim programlarından ders kitaplarına, sınıf içi uygulamalardan ölçme ve değerlendirme süreçlerine kadar modelin temel ilkelerini hayata geçirdiklerini söyleyen Tekin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin üçüncü uygulama yılına girdiğini ifade etti.
Bakan Tekin, modele yönelik bazı eleştirilerin pedagojik kaygılardan çok farklı eğitim ve modernleşme anlayışlarından kaynaklandığını savundu.
BAKAN TEKİN'DEN TARİH MÜFREDATI VE ATATÜRK AÇIKLAMASI
Eğitim müfredatında kullanılan tarihsel kavramlara ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bakan Tekin, geçmiş yıllarda kullanılan bazı ifadelerin yeniden ele alındığını belirtti.
Tekin, tarih eğitiminde kullanılan "sefer" ve "keşif" kavramlarına değinerek şu ifadeleri kullandı:
"Yıllar boyunca bu toprakların çocukları Anadolu'yu yakıp yıkan, Kudüs'ü kana bulayan orduların yürüyüşünü ‘sefer' diye ezberledi. Soykırımların yaşandığı, kıtaların talan edildiği bir çağı ‘keşif' diye okudu"
Ermeni soykırımı iddialarının ders kitaplarında ele alınışına da değinen Tekin, bu konudaki yaklaşımlarını savundu.
Müfredatta "Milli Mücadele" ifadesinin tercih edilmesi nedeniyle Atatürk'ün eğitimden çıkarıldığı yönünde eleştirilerle karşılaştıklarını belirten Tekin, şunları söyledi:
"Milli Mücadele ifadesini tercih ettiğimiz için Atatürk'ü okullarımızdan silmekle itham edildik. Oysa Gazi Mustafa Kemal, bu destanı bizzat Nutuk'ta bizzat Milli Mücadele ve onun bir aşaması olarak İstiklal Harbi diye anmıştı. Atatürk'ün kendi kelimesine sahip çıkmayı Atatürk'ü silmek diye yaftalayanların onu ne ölçüde tanıdığını takdirlerinize sunuyorum."
Tekin, "Hakan ve Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu" adlı eserin bütün ortaokul öğrencilerine ulaştırıldığını, lise öğrencileri için ise "Türk Dünyası Kültür Atlası" hazırlandığını açıkladı.
Eserlerin Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin dillerine de çevrilerek öğrencilerin kullanımına hazır hale getirildiğini belirtti.
BAKAN TEKİN: DİJİTAL BAĞIMLILIK VE ŞİDDET YENİ TEHDİTLER ARASINDA
Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bakan Tekin, eğitim sisteminin toplumsal hafızanın ve kardeşlik anlayışının gelecek nesillere aktarılmasında önemli rol üstlendiğini ifade etti.
Tekin, TBMM'de Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun ile bu sürecin hukuki zemininin oluşturulduğunu söyledi.
Çocukların ve gençlerin karşı karşıya kaldığı sorunlara dikkat çeken Tekin, şiddet, dijital bağımlılık, çevrim içi istismar, aile bağlarının zayıflaması ve aidiyet arayışının önemli tehditler arasında bulunduğunu belirtti.
Bu sorunlarla mücadelede devletin bütün imkânları ve toplumun farklı kesimleriyle birlikte hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.
TÜRKİYE'NİN PISA SONUÇLARI: FEN BİLİMLERİNDE 494 PUAN
Eğitimde uluslararası değerlendirme sonuçlarına değinen Bakan Yusuf Tekin, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) verileri üzerinden Türkiye'nin performansını değerlendirdi.
Tekin'in paylaştığı verilere göre Türkiye, 38 OECD ülkesi arasında fen bilimlerinde 14'üncü, okuma becerilerinde 13'üncü, matematikte ise 23'üncü sırada yer aldı.
Türkiye'nin 2003 yılındaki PISA sonuçlarıyla güncel olarak aktardığı puanları karşılaştıran Tekin, şu bilgileri verdi:
| Alan | 2003 puanı | Tekin'in açıkladığı puan |
|---|---|---|
| Fen bilimleri | 434 | 494 |
| Okuma becerileri | 441 | 472 |
| Matematik | 423 | 462 |
Bakan Tekin, Türkiye'nin PISA 2003'te üç alanda da 29 OECD ülkesi arasında 28'inci sırada bulunduğunu hatırlattı.
Aynı dönemde OECD ortalamalarının fen bilimlerinde 18, okuma becerilerinde 33 ve matematikte 37 puan gerilediğini belirtti. Bütün katılımcı ülkelerin ortalamalarındaki düşüşün ise sırasıyla 53, 62 ve 57 puan olduğunu aktardı.
BAKAN TEKİN: FEN BİLİMLERİNDE OECD ORTALAMASINI GEÇTİK
Türkiye'nin PISA performansına ilişkin açıklamalarını sürdüren Bakan Tekin, fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamalarının üzerine çıkıldığını söyledi.
Tekin, şu ifadeleri kullandı:
"Fen bilimlerinde tarihimizin en yüksek puanına ulaşarak 482 puan olan OECD ortalamasını geride bıraktık. Matematikte de 463 puan olan OECD ortalamasını yakaladık."
Öğrencilerin okuma becerilerindeki 472 puanlık performansının, 461 puan olan OECD ortalamasının üzerine çıktığını belirten Tekin, Türkiye'nin fen bilimleri ve okumada OECD ülkelerinin yarısından fazlasını geride bıraktığını ifade etti.
Bakan Tekin ayrıca Türkiye'nin, aralarında OECD üyelerinin de bulunduğu 72 ülkeyi fen bilimleri ve okumada, 62 ülkeyi ise matematikte geride bıraktığını söyledi.
TÜRKİYE'NİN 2015-2025 DÖNEMİNDEKİ EĞİTİM PERFORMANSINA DEĞİNDİ
Bakan Tekin, geçmiş yıllarda PISA sonuçları üzerinden eğitim politikalarına yöneltilen eleştirilere de yanıt verdi.
Muhalefetin 11 Nisan 2016'da verdiği gensoru önergesinde Türkiye'nin eğitim faaliyetlerinde başarısız olduğu değerlendirmesine yer verildiğini belirten Tekin, önergenin gerekçesinde PISA 2012'de Türkiye'nin 34 OECD ülkesi arasında 32'nci sırada bulunmasının gösterildiğini aktardı.
Tekin, 2018 yılındaki bir başka araştırma önergesinde PISA sonuçlarının kaygı verici olarak nitelendirildiğini, 2019 yılında ise puanlardaki artışın büyük bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin savunulduğunu söyledi.
Bakan Tekin, 2015-2025 döneminde fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında ortalama performansını artıran tek OECD üyesi ülkenin Türkiye olduğunu ifade etti.
2027 YILI EĞİTİM BÜTÇESİ 3 TRİLYON 755 MİLYAR LİRA OLARAK ÖNGÖRÜLDÜ
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, komisyon toplantısında 2027 yılına ilişkin eğitim bütçesi rakamlarını da paylaştı.
Tekin, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinin 2 trilyon 458 milyar 762 milyon 249 bin lira, toplam eğitim bütçesinin ise 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin lira olarak öngörüldüğünü açıkladı.
ÖSYM'nin yürüttüğü sınav ve yerleştirme faaliyetlerine ilişkin de bilgi veren Tekin, kurumun tek ve çift yıllarda 11 ila 14 milyon adaya hizmet sunduğunu belirtti.
ÖSYM'nin yılda yaklaşık 70 sınav ve farklı kurumlar için yaklaşık 25 yerleştirme işlemi gerçekleştirdiğini ifade eden Tekin, 2026 yılında bugüne kadar düzenlenen 61 sınava yaklaşık 13 milyon 600 bin adayın katıldığını bildirdi.
Bakan Tekin, bütçe ve Sayıştay raporlarına ilişkin açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Eğitim bütçemiz, 2 trilyon 458 milyar 762 milyon 249 bin lirası Bakanlığımız bütçesi olmak üzere toplamda 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin lira olarak öngörülmektedir. Son olarak Sayıştay raporlarında yer alan bulguları titizlikle değerlendirdik, bu bulgular doğrultusunda gerekli adımları da attık"
Kaynak: İHA
