Yükseköğretim kurumları, öğrencilerin sosyal ihtiyaçlarına yönelik dayanışma çalışmalarından deniz araştırmalarına, arama-kurtarma teknolojilerinden sağlık ve mühendislik alanlarındaki yapay zeka uygulamalarına kadar farklı alanlarda yürüttükleri çalışmalarla toplumsal ihtiyaçlara ve bilimsel gelişime katkı sunmaya devam ediyor.
Atatürk Üniversitesi'nden Sağlık Alanında Önemli Araştırmalar
Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi öncülüğünde yürütülen ve uluslararası bilimsel dergi Nature Communications'ta yayımlanan araştırmada, 98 farklı sağlık durumuna sahip 4 bin 444 bireyin moleküler verileri incelendi. Beş yıl süren çalışmaya, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinden 81, Diş Hekimliği Fakültesinden üç olmak üzere toplam 84 araştırmacı katkı sundu.
Çalışma, Prof. Dr. Abdulgani Tatar, Doç. Dr. Çiğdem Yüce Kahraman ve Prof. Dr. Hasan Türkez koordinasyonunda yürütüldü. "Whole Blood Transcriptomics Atlas Across Human Diseases" başlıklı araştırmada kanser, Alzheimer, Parkinson, diyabet ve kalp-damar hastalıkları dahil farklı sağlık durumlarına ilişkin kan örnekleri analiz edildi.
Dokuz Eylül Üniversitesi'nin Deniz Araştırmalarına Katkıları
Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü, 50 yılı aşkın bilimsel birikimi, araştırma gemisi ve ileri teknoloji laboratuvarlarıyla Türkiye'nin deniz araştırmaları kapasitesine katkı sağlıyor. 1975 yılında kurulan Enstitü, başta Ege Denizi olmak üzere Marmara, Karadeniz ve Akdeniz'de bilimsel çalışmalar yürütüyor.
Enstitünün araştırma gemisi R/V Koca Piri Reis ile bugüne kadar 500'ü aşkın bilimsel sefer gerçekleştirildi. Enstitü bünyesinde bulunan ve 1000 metre derinliğe kadar inebilen "Navek-i Bahri" sualtı görüntüleme robotu, deniz tabanındaki kültürel mirasın tespit edilmesi ve belgelenmesinde kullanılıyor.
OSTİM Teknik Üniversitesi'nden Yerli Sonar Sistemi
OSTİM Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Metin Balcı ve ekibi tarafından geliştirilen yerli sonar sistemi, su altındaki hedeflerin yüksek çözünürlükte görüntülenmesini sağlayarak arama-kurtarma çalışmalarına yönelik teknoloji çözümü sunuyor. Yaklaşık iki yıllık Ar-Ge sürecinin ardından kullanıma hazır hale getirilen sistem, su altında kayıp araç ve kişilerin aranması, hedeflerin tespit edilmesi ve deniz ya da göl tabanının görüntülenmesi amacıyla tasarlandı.
Sistemin farklı saha koşullarındaki testleri Hirfanlı Barajı, Sapanca Gölü, Ankara Mavi Göl ve Ege Denizi'nde gerçekleştirildi. Ar-Ge çalışmaları kapsamında altı sonar sistemi üretilirken bunlardan beşi AFAD'a teslim edildi. Sistemin 60 metreye kadar gerçekleştirilen testlerde yüksek çözünürlüklü görüntüleme performansı gösterdiği bildirildi.
Hacettepe Üniversitesi'nden Yapay Zeka Destekli Cerrahi Teknolojisi
Hacettepe Üniversitesi Nöroşirürji Eğitim, Araştırma ve İnovasyon Merkezi (HÜNERİM) bünyesinde geliştirilen yerli dijital ikiz sistemi, riskli ve karmaşık beyin ameliyatlarının sanal ortamda planlanmasına imkan sağlıyor. Hacettepe Teknokent iş birliğiyle geliştirilen "Kişiselleştirilmiş Cerrahi Anatomi Görselleştirme Platformu (Persanavi)", hastaların radyolojik görüntülerinden beyin dokusu, damarlar, sinirler ve hastalıklı bölgelerin üç boyutlu modellerinin oluşturulmasını sağlıyor.
Oluşturulan modeller sayesinde cerrahlar, ameliyat bölgesini çevreleyen kritik anatomik yapıların konumunu ayrıntılı biçimde inceleyebiliyor. Böylece cerrahi giriş yolu belirlenebiliyor, farklı ameliyat yöntemleri önceden değerlendirilebiliyor ve operasyonun hastanın anatomik özelliklerine göre planlanmasına yardımcı olunuyor.
Afyon Kocatepe Üniversitesi'nden Yapay Zeka ile Köprü Güvenliği
Afyon Kocatepe Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi Murat Hiçyılmaz tarafından geliştirilen "CwBot" adlı yapay zeka modeli, çelik köprü ve kafes taşıyıcı sistemlerde oluşabilecek yapısal hasarların tespit edilmesini amaçlıyor. Deprem, rüzgar, korozyon ve aşırı kullanım gibi etkenlerin yol açabileceği hasarların erken belirlenmesine yönelik geliştirilen model, köprülerde meydana gelen titreşimleri analiz ederek yapısal sorunların tespit edilmesine yardımcı oluyor.
Model, 72 çubuktan oluşan teorik bir çelik kafes sisteminde ve Japonya'da 53 yıl hizmet veren gerçek bir çelik köprüden alınan titreşim verileri üzerinde test edildi. Testlerde modelin öğrenme süreci, hasarları daha doğru belirleyecek şekilde geliştirildi.
Harran Üniversitesi'nden Öğrencilere Ücretsiz Giyim Desteği
Harran Üniversitesinde ihtiyaç sahibi öğrencilerin giyim ve ayakkabı ihtiyaçlarını ücretsiz karşılamak amacıyla oluşturulan "Genç Mağaza", 2022 yılından bu yana 5 binden fazla öğrenciye ulaştı. Paylaşan Eller Grup Başkanı ve Harran Üniversitesi Öğretim Görevlisi Nesrin Güllüoğlu öncülüğünde yürütülen çalışma kapsamında, bu yıl yaklaşık 2 bin öğrenciye destek sağlandı.
Yerel mağazalar, kurumlar ve iş insanlarının katkılarıyla temin edilen kıyafet ve ayakkabılar, öğrencilerin ihtiyaçlarına göre ücretsiz olarak sunuluyor. Özellikle burs başvurusunda bulunmasına rağmen burs alamayan öğrencilerin de yararlandığı mağazaya başvurular, danışmanlar aracılığıyla veya Paylaşan Eller Grubunun internet sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden yapılıyor.
