Uzay görevlerinde toplanan verilerin Dünya'ya ulaşmasını beklemek, zaman kaybına neden olabilmektedir. Aradaki mesafe ve sınırlı iletişim kapasitesi, yüksek çözünürlüklü görüntülerden haritalara kadar birçok verinin aktarımını zorlaştırmaktadır. Uzay araçlarının bazı kararları anında alması gerektiğinden, verilerin Dünya'ya gidip gelmesini beklemeden işlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Hewlett Packard Enterprise (HPE), bu soruna yönelik olarak Spaceborne Computer-4 (SBC-4) adlı süper bilgisayarını 2026'nın sonlarında Ay'ın Güney Kutbu'na göndermeye hazırlanmaktadır. NASA'nın programı kapsamında test edilecek olan bu kompakt sistem, verileri bulunduğu yerde işleyerek Dünya'ya yalnızca önemli sonuçları iletecektir.
Spaceborne Computer-4'ün Tasarım Özellikleri Neler?
Uzay bilgisayarları düşünüldüğünde, genellikle özel korumalarla donatılmış ve büyük sistemler akla gelmektedir. Ancak Spaceborne Computer-4, kompakt boyutları ve fansız tasarımı ile bu tablodan ayrılmaktadır. Cihaz, standart bir ekran kartı büyüklüğünde tasarlanmış olup, ana işlemcisinin markası ve teknik özellikleri şu an için gizli tutulmaktadır. Görevin yüksek riskleri nedeniyle bu bilgiler, sistemin sorunsuz çalıştığı doğrulanana kadar açıklanmayacaktır.
Projede bu donanım, “gizemli silikon” olarak anılmaktadır. Uzayda elektronik donanımları korumak oldukça zordur. Radyasyon, hassas bileşenlere zarar verebildiğinden, uzay görevlerinde donanım koruması büyük önem taşımaktadır.
Veri Depolama ve Koruma Yöntemleri Nasıl Olacak?
SBC-4'ün depolama tarafında, teknoloji mağazalarında da bulunabilen standart SSD'ler yer almaktadır. Sistem, diskleri ağır fiziksel zırhlarla korumak yerine yazılımsal yedekleme yöntemine başvurmaktadır. Disklerden biri bozulduğunda, diğer kopyaya geçilmesi ve çalışmanın sürdürülmesi hedeflenmektedir.
Ay'ın dondurucu soğuğuna karşı, SBC-4 kendi ısısını kullanarak kendini korumaktadır. Sıcaklık veya voltaj değerleri tehlikeli seviyelere ulaştığında, bilgisayar çalışma hızını düşürerek kendini korumaya alabilmektedir. Bilgisayarın ürettiği ısı, görev sırasında diğer elektronik bileşenlerin uygun sıcaklıkta tutulmasına yardımcı olmaktadır.
Verilerin İşlenmesi ve İletimi Nasıl Gerçekleşecek?
Ay yüzeyinden elde edilen yüksek çözünürlüklü fotoğraflar ve haritalar, Dünya'ya aktarılması gereken büyük miktarda veri anlamına gelmektedir. İletişim kapasitesi sınırlı olduğunda, bu verilerin tamamını göndermek ciddi bir darboğaz yaratabilmektedir. Spaceborne Computer-4, verileri Ay'da işleyerek bu sorunu azaltmayı amaçlamaktadır.
Lazerle çevre tarama ve yapay zeka destekli metin okuma gibi işlemler cihaz üzerinde gerçekleştirilecek; Dünya'ya ise elde edilen önemli sonuçlar iletilecektir. Böylece iletişim hattında daha az veri aktarılması gerekecek ve uzay görevlerinde verilerden daha hızlı yararlanılabilecektir.
