ABD’de ekonomik faaliyetler Ekim ayında hafif yavaşlarken, güçlü talep ve artan maliyetler enflasyon üzerindeki baskıyı artırdı.
Ekonomik Faaliyetlerde Yavaşlama Belirtileri
S&P Global’in açıkladığı öncü veriler, ekonominin son çeyreğe güçlü bir başlangıç yaptığını ancak fiyat artışlarının kalıcılığına ilişkin endişelerin sürdüğünü gösterdi.
İmalat ve hizmet sektörlerini kapsayan ABD Bileşik PMI Üretim Endeksi, Eylül ayındaki 58,4 seviyesinden ekimde 57,6’ya geriledi. Böylece endeks, önceki ay gördüğü beş yılın zirvesinden uzaklaşsa da 50 eşik değerinin üzerinde kalarak ekonomik faaliyette büyümeye işaret etti.
Talep Gücünü Koruyor
Ekonomideki yavaşlamaya rağmen talep güçlü seyrini korudu. Yeni siparişler endeksi Ekim'de 58,1’den 58,2’ye yükselerek Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu artışta özellikle hizmet sektöründeki iç talep, ihracat ve şirketlerin olası tedarik sorunlarına karşı stoklarını artırması etkili oldu.
Fiyat Baskıları ve Maliyet Artışları
Raporda öne çıkan en önemli gelişme, şirketlerin satış fiyatlarında görülen artış oldu. Üretim fiyatları endeksi Eylül ayındaki 58,4 seviyesinden ekimde 59,8’e yükselerek Ağustos 2022’den bu yana en yüksek düzeyine çıktı.
Tedarik zincirindeki aksaklıkların derinleşmesi ve teslimat sürelerinin uzaması, şirketlerin maliyetlerini artıran başlıca unsurlar arasında yer aldı. Girdi fiyatları endeksi ise 65,9’dan 64,9’a gerilemesine rağmen yüksek seviyesini korudu.
Ekonomik Görünüm ve Fed’in Faiz Politikası
S&P Global Market Intelligence Başekonomisti Chris Williamson, maliyet baskılarının şirketler açısından önemli bir sorun olmaya devam ettiğini belirtti. Williamson’a göre tedarik zincirindeki darboğazlar ve biriken siparişler, işletmelerin artan maliyetleri müşterilere yansıtmasını kolaylaştırıyor.
Fed’in faiz politikası açısından kritik veriler ABD ekonomisinin güçlü talep sayesinde büyümeyi sürdürmesi, enflasyonla mücadele açısından zorlu bir tablo ortaya koyuyor. Eylül’de tüketici ve üretici fiyatlarında görülen belirgin artışlar da fiyat baskılarının ekonominin geneline yayılabileceği endişelerini artırdı.
İstihdam ve Üretim Durumu
ABD Merkez Bankası (Fed), Eylül ayında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltmişti. Ekonomistler, güçlü talep ve enflasyon riskleri nedeniyle bankanın gelecek haftaki toplantıda faizleri sabit tutmasını, aralık ayında ise yeniden faiz artırımına gitmesini bekliyor.
Öte yandan, istihdamda genel olarak hafif bir gerileme görülmesine karşın imalat sektöründe çalışan sayısı arttı. Fabrika istihdamı göstergesi Mart 2012’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, üreticilerin güçlü müşteri talebini karşılamak için kapasitelerini artırmaya çalıştığına işaret etti.
