Türkiye’de temel gıda ürünlerindeki fiyat değişimini ölçmek amacıyla oluşturulan “Menemen Endeksi”, mart ayında dikkat çekici bir artış gösterdi. Domates ve biber fiyatlarındaki sert yükselişle aylık menemen enflasyonu %18,40’a ulaşırken, yıllık artış %36’yı aştı. Öte yandan “Tantuni Endeksi” de alım gücündeki değişimi ortaya koyan önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor. Detayları Kıvılcım Harika Ertunç tv100 ekranlarında değerlendirdi.
Menemen Endeksi nedir ve nasıl hesaplanır?
İsmi ilk duyduğunuzda şaşkınlık veren bu endeksin asıl amacı, Türkiye’de sıklıkla tüketilen domates, yumurta, biber, peynir ve soğan gibi ürünlerin fiyatlarında meydana gelen değişimleri incelemektir. Endeks, 1986 yılında The Economist dergisinde ilk kez yayınlanan Big Mac Endeksi’ne benzese de ülkemizin satın alma gücü için önemli bir gösterge niteliği taşımaktadır.
Menemen Endeksi, temel gıda ürünlerinin fiyatlarını takip ederek, tüketicilerin alım gücünü yansıtan bir ölçüm aracı olarak kullanılmaktadır. Bu endeksin hesaplanmasında, geleneksel menemen yemeği için gereken ürünlerin fiyatları dikkate alınmaktadır.
Tantuni Endeksi neyi ifade ediyor?
Ardından Latte endeksinin çıktığını ifade eden Harika Ertunç, temel girdileri aynı olan ve dünyada çok tüketilen bir ürün olduğu için böyle isimlendirildiğini dile getirdi. Tantuni Endeksi, alım gücündeki değişimi gösteren önemli bir gösterge olarak, özellikle genç tüketiciler arasında dikkat çekmektedir.
Doç. Dr. Caner Özdurak tarafından hesaplanmaya başlayan endekste, geleneksel tantuni yemeğinin fiyatları ve bu fiyatların TL ve dolar bazındaki seyri analiz edilmektedir. Bu sayede, asgari ücretle alınabilen tantuni sayısı gibi veriler de elde edilmektedir.
Mart ayı verileri ve enflasyon oranları
Mart ayı menemen enflasyonu, yumurtada görülen %6.45’lik ve kuru soğandaki %1,92’lik düşüşe rağmen domatesteki %28,26’lık ve çarliston biberdeki %86,27’lik artış nedeniyle aylık %18,40, yıllık ise %36,15 olarak gerçekleşti. 12 aylık ortalama yıllık menemen enflasyonu da %34,42 olarak kaydedildi.
Prof. Dr. Oğuz Ergin tarafından hesaplanan endeksin mart ayı verileri, tantuni fiyatlarının TL ve dolar bazında seyri ile asgari ücretle alınabilen tantuni sayısını içermektedir. Bu veriler, gıda fiyatlarındaki dalgalanmaların alım gücü üzerindeki etkilerini gözler önüne sermektedir.
