Avrupa Merkez Bankası (ECB), ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarının dolar üzerinde yarattığı oynaklık nedeniyle, Euro Bölgesi'nde dolar işlem hacmi yüksek olan bankalara güçlü bir uyarıda bulundu. Kurum, olası bir dolar likidite sıkışmasına karşı bankaların sermaye ve likidite tamponlarını artırması gerektiğini bildirdi. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre ECB, bahar aylarından bu yana Trump’ın gümrük tarifeleri, Fed üzerindeki siyasi baskı ve rezerv para statüsüne yönelik güven aşınması nedeniyle bankaları dolar pozisyonları konusunda uyarıyordu.
FSR raporunda sertleşen dil
ECB’nin son Finansal İstikrar Değerlendirmesi (FSR) raporunda uyarılar daha net ve güçlü şekilde yer aldı. Raporda, dolar cinsinden faaliyet gösteren büyük Euro Bölgesi bankalarının hazırlıklı olması gerektiği vurgulandı. ECB, raporda şu ifadeleri kullandı: “Para birimindeki daha yüksek oynaklığı ve karşı taraf kredi riskini absorbe etmek için **sermaye alanına ihtiyaç duyulabilir. Bankalar, çıkışları dengelemek ve istikrar sağlayıcı bir araç olarak hareket etmek için likit ABD doları varlıkları bulundurmalı.”
Raporda ayrıca yüksek hisse senedi değerlemeleri, küresel borçluluk seviyeleri, ticaret tarifeleri ve stablecoin’lerin yükselişi gibi finansal istikrarı tehdit eden ek riskler bir kez daha sıralandı. Ekonomistler tarafından hazırlanan FSR, ECB’nin doğrudan bağlayıcı düzenlemelerini içermese de, politika yapıcıların dolar likiditesine dair artan endişesini açık biçimde ortaya koyuyor.
Likidite riski senaryosu ve swap hattı ihtimali
Euro Bölgesi bankaları bugün dolar likiditesini ağırlıklı olarak repo işlemleri ve döviz takasları üzerinden sağlıyor. ECB, “Aşırı bir senaryoda dolar çıkışları, bankaların repo, takas ve varlık satışları yoluyla nakit toplama kapasitelerini tüketebilir” değerlendirmesinde bulundu. Kurum, böyle bir senaryonun nasıl şekilleneceğine dair ayrıntı vermedi. Raporda açık olarak yer almamakla birlikte Reuters, bazı yetkililerin Fed’in ECB’ye sağladığı acil swap hattını kesmesi ihtimaline karşı ABD dışındaki dolar ve altın rezervlerinin konsolide edilmesi fikrini değerlendirdiğini aktardı.
ECB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos, bu ihtimali küçümseyerek şöyle dedi: “Mevcut swap hatlarında bir değişikliğe ilişkin hiçbir bilgimiz yok. Bu ikili swap hatları, finansal istikrarın korunmasında önemli rol oynuyor.”
New York Fed Başkanı John Williams da swap hatlarının hem ABD hem de karşı taraflar için karşılıklı fayda sağladığını belirtti.
Dolar işlemlerinin yoğunlaştığı büyük bankalar
ECB’ye göre dolar işlemleri Euro Bölgesi’nin birkaç büyük bankasında yoğunlaşıyor. Bu bankalar arasında şunlar yer alıyor; BNP Paribas, Deutsche Bank, Credit Agricole, Groupe BPCE, ING, Banco Santander, Societe Generale. Bu bankalar genellikle ABD para piyasalarından borçlanarak hedge fonlarını finanse ediyor, ya da dolar riskini hedge eden Avrupalı sigorta şirketleri, fonlar ve kurumsal müşterilere swap sağlıyor. Kendi para birimi risklerini yönetmek için ise bilanço dışı kalan swap pozisyonları alıyorlar. ECB, stres dönemlerinde bu swap pozisyonlarının çevrilmesinin zorlaşabileceği uyarısında bulundu.
Euro Bölgesi bankalarının dolar yükümlülükleri
ECB verilerine göre Euro Bölgesi bankaları geçen yıl sonunda: 681 milyar Euro tutarında dolar cinsinden menkul kıymet bulunduruyordu. Ayrıca 712 milyar Euro eşdeğeri dolar kredi kullandırıyordu. ECB, bankaların dolar varlıkları ile yükümlülükleri arasında yalnızca sınırlı uyumsuzluk olduğunu belirtiyor, bazı bankaların vadeleri uyumlamak için repo kullandığını aktarıyor. Ancak kurum, bu yöntemlerin likidite riskini ortadan kaldırmadığını özellikle vurguluyor.
