Fransa ekonomisi üçüncü çeyrekte %0,1 daralarak bu yıl ikinci kez küçüldü. İhracat %1,7, yatırımlar %0,6 gerilerken sanayi üretimi de sert düştü. Hanehalkı tüketimindeki artış ekonomik daralmayı önlemeye yetmedi ve büyüme beklentileri yeniden baskı altına girdi.
Fransa'nın Üçüncü Çeyrek Ekonomik Verileri Neler?
Avrupa'nın en büyük ekonomilerinden Fransa, yılın üçüncü çeyreğinde yeniden daralma yaşadı. Fransa Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (INSEE) tarafından 30 Ekim'de açıklanan öncü verilere göre, gayrisafi yurt içi hasıla, temmuz-eylül döneminde önceki çeyreğe göre %0,1 azaldı. İkinci çeyrekte büyüme kaydedemeyen ekonomi, ilk çeyrekteki %0,2'lik küçülmenin ardından yıl içinde ikinci kez daraldı.
Ekonomistlerin %0,1 büyüme beklentisinin aksine açıklanan küçülmede, dış ticaretteki kayıplar ve yatırımlardaki gerileme belirleyici oldu. İhracat %1,7 azalırken toplam yatırımlar %0,6 düştü. Hanehalkı tüketiminin %0,4 artmasına rağmen ekonomik faaliyetin yeniden daralması, Fransa'da büyümenin giderek daha kırılgan hale geldiğini gösterdi.
Dış Ticaretin Ekonomiye Etkisi Nedir?
Fransa ekonomisindeki daralmanın en belirgin nedenlerinden biri dış ticarette yaşanan bozulmadır. İkinci çeyrekte %2,8 artan ihracat, üçüncü çeyrekte %1,7 geriledi. İthalatın %0,1 artmasıyla dış ticaretin ekonomik büyümeye katkısı eksi 0,6 puana düştü. İhracattaki gerilemede ulaşım araçları ve havacılık sektörü önemli rol oynadı. Ulaşım ekipmanı ihracatı %9,1 azalırken tarım ürünleri ihracatında %7'lik düşüş kaydedildi.
Makine ve ekipman gibi yatırım mallarının ihracatı da yedi çeyrekten sonra ilk kez geriledi. Dış ticaretteki kayıplar, Avrupa'nın sanayi ağırlıklı ekonomilerinde zayıflayan talep ve uluslararası rekabet baskısıyla birlikte değerlendiriliyor. Fransa açısından özellikle yüksek katma değerli havacılık ve ulaşım ekipmanı ihracatındaki dalgalanmalar, büyüme verilerini doğrudan etkileyebiliyor.
Yatırımlar ve Sanayi Üretimi Üzerindeki Etkiler
Fransa'da toplam sabit sermaye yatırımları üçüncü çeyrekte %0,6 azaldı. Böylece yatırımlardaki daralma, ikinci çeyrekteki %0,5'lik düşüşün ardından devam etti. Yatırım harcamalarının yılın ilk çeyreğinde de %0,8 gerilemiş olması, şirketler ve diğer ekonomik aktörler açısından zayıf yatırım eğiliminin sürdüğüne işaret etti. İmalat sanayisi ürünlerine yapılan yatırımlar %1,9 azalırken ulaşım ekipmanlarına yönelik yatırım harcamalarında %7'lik düşüş yaşandı.
İnşaat yatırımları da %0,5 geriledi. Buna karşılık bilgisayar ekipmanlarına ve bilgi-iletişim hizmetlerine yönelik yatırımlarda artış görüldü. Ekonomideki yatırım zayıflığı, yükselen finansman maliyetleri ve kamu maliyesine ilişkin belirsizliklerle aynı döneme denk geliyor. Şirketlerin yeni tesis, makine ve üretim kapasitesi yatırımlarını ertelemesi, kısa vadeli büyümenin yanı sıra uzun vadeli verimlilik artışını da sınırlayabilecek bir risk oluşturuyor.
Sanayi Üretimindeki Düşüş ve Tüketim Harcamaları
Üçüncü çeyrek verileri, Fransa'nın sanayi üretiminde de belirgin kayıp yaşadığını ortaya koydu. İmalat sanayisi üretimi %1,4 gerilerken ulaşım araçları üretiminde düşüş %3,5'e ulaştı. Otomobil üretimi %1,5 azalarak üst üste dördüncü çeyrekte de küçüldü. Havacılık başta olmak üzere diğer ulaşım ekipmanlarının üretimi %4,5 düşerken gıda sanayisinde %1,5, rafine petrol ürünlerinde %0,7 azalma kaydedildi.
İnşaat sektöründeki üretim de %0,4 geriledi. Buna karşılık ticari hizmetler %0,3 büyüyerek sanayi kaynaklı zayıflığı kısmen dengeledi. Fransız sanayisinde ortaya çıkan tablo, Avrupa'nın imalat sektöründeki rekabet sorunlarının yalnızca enerji yoğun alanlarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Otomotiv ve havacılık gibi stratejik üretim alanlarındaki daralma, ihracat performansını ve sanayi yatırımlarını aynı anda baskılıyor.
Tüketim Harcamaları Artış Gösterdi Mi?
Fransa ekonomisinde üçüncü çeyreğin olumlu göstergelerinden biri hanehalkı tüketimi oldu. İkinci çeyrekte %0,2 artan tüketim harcamaları, üçüncü çeyrekte %0,4 yükseldi. Özellikle elektrikli araç alımları ve hizmet harcamaları tüketimdeki toparlanmaya destek verdi. Ulaşım araçlarına yönelik tüketim %3,1 artarken enerji tüketiminde %1,2'lik yükseliş görüldü. Konaklama ve yiyecek hizmetlerine yönelik harcamalar %0,7 arttı.
Buna karşılık dayanıklı tüketim ve ekipman mallarının bazı gruplarında harcamalar geriledi. Tüketimdeki toparlanma, toplam yatırımların ve ihracatın gerilemesini karşılamaya yetmedi. Stok değişimlerinin büyümeye 0,4 puanlık katkı sağlaması da ekonomik daralmayı önleyemedi. INSEE'nin öncü verilerine göre Fransa'nın 2026 yılı için üçüncü çeyrek sonu itibarıyla oluşan yıllık büyüme kazanımı yalnızca %0,2 seviyesinde bulunuyor.
Üçüncü çeyreğe ilişkin ayrıntılı büyüme verileri 27 Kasım'da açıklanacak. Yılın son çeyreğinde ihracat, sanayi üretimi ve yatırımların seyri, Fransa'nın 2026'yı ne ölçüde büyümeyle kapatacağını belirleyecek.
