Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, görme engelli bir vatandaşın iş güzergahında gerekli erişilebilirlik standartlarının oluşturulmaması nedeniyle iki yerel yönetime yaptırım uyguladı. Gerçekleştirilen hukuki inceleme neticesinde, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile Tepebaşı Belediyesine ellişer bin lira idari para cezası kesildiği duyuruldu. Kurul, engelli bireylerin ulaşım haklarının ihlal edildiğine hükmetti.
Görme Engelli Vatandaşın Haklı Mücadelesi
Yaşanan süreç, yüzde 52 oranında görme engeli bulunan bir kişinin iş yerine gidiş gelişlerinde kullandığı güzergahta yaşadığı güvenlik sorunlarıyla başladı. Söz konusu bölgede hız kesici kasis ve yaya geçidi bulunmadığını belirten mağdur vatandaş, kaldırımların da erişilebilirlik kriterlerine uygun olmadığını ifade ederek resmi kurumlara başvuru yaptı.
Başvuran kişi, mesai saatlerinde güzergahtaki araç trafiğinin yoğunlaştığını ve taşıtların yüksek hızla seyretmesinin yayalar açısından ciddi güvenlik riski oluşturduğunu öne sürdü. Kaldırımların zemin bozuklukları ve standart dışı yapılar yüzünden kullanılmaz halde olduğunu belirten vatandaş, can güvenliğini korumak adına mecburen taşıt yolundan yürüdüğünü dile getirdi. UKOME birimine yaptığı hız kesici kasis talebinin ise kasislerin yalnızca okul önlerine yapılabileceği gerekçesiyle reddedildiği bilgisi paylaşıldı.
Belediyelerin Savunmaları ve Komisyon Raporları
Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından sunulan yazılı görüşte, bölgenin kurum temsilcilerinden oluşan bir komisyon tarafından incelendiği aktarıldı. Uzman alt komisyonun kasise gerek olmadığı, yaya geçidi ile uyarıcı levhaların daha isabetli olacağı yönünde görüş bildirdiği belirtilirken, kaldırımların bakımından sorumlu olan Tepebaşı Belediyesine konunun iletildiği ifade edildi.
TİHEK talebiyle devreye giren Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonu tarafından yapılan teknik incelemede ise çarpıcı gerçekler ortaya çıktı. Raporda, güzergahtaki kaldırımlarda kesintisiz ve yüz elli santimetre genişliğinde engelsiz geçişin sağlanamadığı, elektrik direkleri ile trafik tabelalarının geçişi engellediği vurgulandı. Ayrıca bazı noktalarda rampa ve hissedilebilir yüzey işaretlerinin bulunmadığı, kaldırım zeminlerinin acilen onarıma ihtiyaç duyduğu saptandı.
TİHEK Ayrımcılık Yasağının İhlaline Hükmetti
Tüm bulguları değerlendiren Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar vererek her iki belediye hakkında 50'şer bin lira idari para cezası uygulanmasını kararlaştırdı. Kurul kararında, 6701 sayılı Kanun gereğince kamu kurumlarının ihlallerin sona erdirilmesi ve tedbir alınması konusunda yükümlülük taşıdığı hatırlatıldı.
Kararda, bölgede tespit edilen eksikliklerin oldukça kapsamlı olduğu ve yalnızca bir yaya geçidi tesis edilmesinin yetersiz kalacağı vurgulandı. Belediyeler tarafından alınan alternatif tedbirlerin etkili ve erişilebilir bir çözüm oluşturmadığı, bu durumun görme engelli vatandaşı dezavantajlı konuma sokarak engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği net bir şekilde kanıtlandı.
(Kaynak ve Görsel: NTV)
