Kur Korumalı Mevduat sistemi ile bir gecede dolarda 8 TL'ye yakın düşüş sağlayan AK Parti ekonomi yönetiminin bu kez bankaların yurt dışında tuttukları dolarları getirerek benzer bir planı devreye sokacağı iddiası gündeme bomba gibi düştü. İşte o iddianın ayrıntıları...

2021 yılının sonunda Kur Korumalı Mevduat sistemiyle bir gecede doları 18 liradan 11 lira seviyesine çeken hükümetin, bu kez bankaların yurt dışındaki dolarlarını Türkiye'ye getirerek dolarda büyük bir düşüş sağlayacağı iddia edildi.

Ekonomi yazarı Turhan Bozkurt'a göre "Merkez Bankası bankalara “Yurt dışı muhabir bankalarda yüksek döviz bakiyesi tuttuğunuzu biliyoruz. O dövizleri Türkiye’ye getirin” talimatı verdi." ifadelerini kullandı.

PLAN NE ZAMAN DEVREYE GİRECEK?

"İki hafta evvel bir bankanın hazine müdürü bu sözleri aktardığında “Oraya kadar düştüler mi?” demekten kendimi alamamıştım." şeklinde durumu açıklayan Bozkurt "ancak kaynağım kendinden son derece emin bir şekilde, “Hatta eylüle kadar süre verdiler. Kim ne kadar döviz getirmiş karnesini çıkaracaklarmış.” dedi." ifadelerini kullandı.

DÖVİZ TÜRKİYE’YE NASIL GETİRİLECEK? 

BİM CEO'su Galip Aykaç istifa etti BİM CEO'su Galip Aykaç istifa etti

İddiayla ilgili bir teyit almak için başka bir bankacı ile görüşen Bozkurt; o bankacının “Evet, doğru. Herkes şaşkın.” ifadelerini kullandığını aktardı.

Bozkurt'un aktardığına göre aynı bankacı yurt dışında müşterilere hızlı ve düşük maliyetli hizmet sunmak için muhabir bankalarda döviz tutulduğunu vurguladı ve ilave etti: “Döviz bakiyesini sıfırlayın, Türkiye’ye getirin demekle olmuyor ki!”

Bozkurt, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü:

"Şahap Kavcıoğlu, Naci Ağbal’ın yerine Merkez Bankası Başkanlığı koltuğuna geçtiği 20 Mart 2021 tarihinden itibaren ne vakit banka genel müdürleri ile bir araya gelse yurt dışındaki dövizleri masaya getirmişti.

Banka genel müdürleri her seferinde kendilerini gülmemek için zor tutsa da hiçbiri “Bu fiilen mümkün değil.” demedi, diyemedi.

Bazı bankaların genel müdürleri zılgıt yememek için her adımı Ankara’ya danışıyor. Şube müdürü, hatta güvenlik görevlisi için bile Ankara’dan şifahi onay alan banka genel müdürleri var.

YURT DIŞINDA İŞLEMLER AKSAYABİLİR

Bankaların yurt dışında şube açmaları mevzuat ve zaman açısından maliyetli olduğu için bunun yerine o ülkelerdeki bir banka ile işbirliği mukavelesi imzalanıyor. Belli bir komisyon mukabilinde para transferinden akreditife kadar bütün işlemleri muhabir banka vasıtasıyla yapmak daha az maliyetli oluyor.

Böylece Türkiye’de faaliyet gösteren bir banka özellikle dış ticaretle iştigal eden ya da farklı ülkelerde yatırımı olan müşterilerine yurt dışında şubesi olmadan da hizmet sunabiliyor.

Söz konusu mekanizmanın işlemesi için muhabir banka nezdinde döviz tutmaktan başka çare yok. Sadece dolar, euro ya da sterlin olarak bakmamak lazım. Muhabir bankanın bulunduğu ülkenin para biriminden de satın alınması gerekiyor.

Merkez Bankası resmî olarak ilan etmese de 20-25 milyar dolar civarında bir dövizin muhabir bankalarda tutulduğunu tahmin ediyor. Bu paranın en az yüzde 20’sinin eylül ayına kadar Türkiye’ye getirilmesi isteniyor.

Yazılı olmayan ve “aklıma esti yapın” tarzı kararlar bankacılık gibi en hassas bir sektöre zarar verebilir."