Hürmüz Boğazı, günde yaklaşık 20 milyon varil ham petrolün geçtiği kritik bir deniz yolu olarak öne çıkmaktadır. İran'ın bu boğazı kapatma tehdidi, küresel petrol arzında önemli kesintilere yol açma potansiyeli taşımaktadır. Uzmanlar, bu durumun petrol fiyatlarında ciddi artışlara neden olabileceği konusunda uyarılarda bulunmaktadır.
İran'ın Petrol Üretimi ve Küresel Pazar Üzerindeki Etkisi
İran, dünya genelinde önemli bir petrol üreticisi konumundadır. 1974 yılında, ABD ve Suudi Arabistan'ın ardından dünyanın üçüncü büyük petrol üreticisi olarak öne çıkmıştır. Ancak 1979'daki ABD yaptırımları sonrasında, İran'ın petrol üretimi büyük ölçüde azalmıştır. OPEC verilerine göre, İran'ın günlük petrol üretimi altı milyon varilden yaklaşık 3,1 milyon varile gerilemiştir.
Buna rağmen, İran hala dünya genelinde ilk on petrol üreticisi arasında yer almakta ve ham petrolü nispeten düşük maliyetle çıkarabilmektedir. Üretim maliyeti varil başına yaklaşık 10 dolar civarında olup, bu durum İran'ı uluslararası pazarda kârlı bir oyuncu haline getirmektedir.
Hürmüz Boğazı'nın Stratejik Önemi ve Riskler
Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol üreticilerini dünyanın geri kalanıyla bağlayan kritik bir koridor olarak tanımlanmaktadır. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından hazırlanan raporlara göre, 2024 yılında bu boğazdan günde yaklaşık 20 milyon varil ham petrol geçecektir. Bu miktar, küresel sıvı petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk gelmektedir.
Boğazın kapanması durumunda, petrolün alternatif yollarla çıkarılmasının çok az imkânı bulunmaktadır. Bu nedenle, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma yönündeki tehditleri, küresel petrol piyasaları için önemli bir risk faktörü oluşturmaktadır.
Son Gelişmeler ve Piyasa Tepkileri
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları, petrol piyasalarında şok dalgaları yaratma potansiyeline sahiptir. İran, bu saldırılara yanıt olarak Hürmüz Boğazı'nda askeri tatbikatlar gerçekleştirmiştir. Geçtiğimiz hafta, İran, ABD'nin bölgedeki askeri varlığına karşı uyarılarını artırmış ve boğazı geçici olarak kapatmıştır.
Bu gelişmeler, petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açabilir. Piyasa analistleri, İran'ın sürekli olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatma yönündeki uyarılarının, küresel petrol arzını tehdit edebileceği konusunda endişelidir. Bu bağlamda, bölgedeki gerilimlerin artması, petrol fiyatlarının yükselmesine neden olabilir.
