Asansörlere bindiğinizde yukarı çıkarken veya aşağı inerken vücudunuzda farklı bir hareket hissi oluşabilir. Bu durum, asansörün hızından çok, hareket sırasında meydana gelen ivme değişimi ile ilgilidir. Aslında kilonuz değişmez; ancak ağırlığınız kısa süreli olarak farklıymış gibi hissedilebilir.
Günlük hayatta sıkça kullandığımız asansörler, birkaç saniye içinde katlar arasında ulaşım sağlar. Ancak asansör hareket etmeye başladığında vücudumuzda oluşan his, yalnızca aracın yukarı veya aşağı gitmesiyle açıklanamaz. Burada devreye fizik kurallarının önemli kavramlarından biri olan ivme girer.
Hareket Başladığında Vücut Farklı Hisseder
Asansör yukarı doğru hareket etmeye başladığında kabin önce hızlanır. Bu sırada vücudumuz, koltuğa veya zemine doğru biraz daha fazla bastırılmış gibi hissedebilir. Asansör sabit hıza ulaştığında ise bu his azalır. Aşağı doğru hareket başladığında ise durum tersine döner; asansör aşağı yönde hızlanırken vücudun zemine uyguladığı kuvvet kısa süreli olarak azalır. Bu nedenle kişi kendisini daha hafif hissedebilir.
Asansörlerin yukarı çıkarken yavaş, inerken hızlı olduğu düşüncesi her zaman doğru değildir. Asansörlerin hızı, kullanılan sisteme, binanın yüksekliğine ve katlar arasındaki mesafeye göre değişiklik gösterebilir. İnsanların hissettiği farklılığın önemli bölümü, hareketin başlangıcında ve sonunda meydana gelen ivme değişiminden kaynaklanır.
Kilonuz Değişmez, Hissettiğiniz Ağırlık Değişebilir
Asansör durmaya yaklaşırken de benzer bir durum yaşanır. Kabin yavaşladığında vücut, hareket yönüne bağlı olarak farklı bir ağırlık hissi oluşturabilir. Asansör hareket ederken tartıya çıksanız, tartının gösterdiği değerin çok kısa süreli değişebildiğini görebilirsiniz. Bunun nedeni vücut kütlenizin değişmesi değildir; değişen, zeminin vücudunuza uyguladığı kuvvettir.
Bu nedenle asansör deneyimi, günlük hayatta fizik kurallarının nasıl hissedildiğini gösteren basit ama dikkat çekici bir örnek olacaktır.
