Çevre koruma, sıfır atık ve geri dönüşüm kapsamında yeni bir uygulama hayata geçiriliyor. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz itibarıyla zorunlu olarak başlıyor. Bu sistem sayesinde depozito iade edenler, ödenecek ücreti ATM'lerden nakit olarak alabilecekler.
Türkiye genelinde çevre kirliliğini önlemek ve geri dönüşüm kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla hayata geçirilen depozito yönetim sistemi, 1 Temmuz'da resmen başlıyor. Bakkal, market ve restoranlar için kayıt zorunluluğu süreci başladı. Uygulama tarihi öncesinde, ambalajlı içecek satışı veya servisi gerçekleştiren tüm ticari işletmelerin sisteme entegre olması gerekiyor.
Hangi Ürünler Depozito Kapsamında Yer Alacak?
Bu kapsamda büfe, bakkal, market, otel, kafe ve restoran gibi alanlar, artık sadece satış noktası değil, aynı zamanda birer depozito iade noktası olarak hizmet verecek. Süreç sadece sokak aralarındaki esnafla sınırlı kalmayacak; havalimanları, hastaneler ve alışveriş merkezleri (AVM) gibi insan trafiğinin yoğun olduğu alanlar da sisteme dahil edilerek büyük iade merkezlerine dönüştürülecek.
İlgili işletmelerin, 'dbys.gov.tr' adresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt işlemlerini tamamlaması ve sistem operatörlerini seçmesi yasal bir zorunluluk haline getirildi. Bu, sistemin etkin bir şekilde çalışabilmesi için kritik bir adım olarak değerlendirilmektedir.
ATM'lerden Nakit İade Süreci Nasıl İşleyecek?
Vatandaşların projeye katılımını en üst düzeye çıkaracak ve ambalajların çöpe gitmesini engelleyecek en büyük yenilik, ödeme yönteminde yapılan değişikliktir. Yeni sistemin işleyişi adım adım şu şekilde gerçekleşecek: Tüketiciler, üzerinde özel 'DOA' ambalaj logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek kutularını çöpe atmayıp biriktirecekler.
Biriktirilen bu atıklar, marketlerde kurulacak olan depozito iade makinelerine (otomatlara) ya da belirlenen esnaf toplama noktalarına teslim edilecek. Teslim edilen her ambalajın ekonomik bedeli, DOA mobil uygulaması aracılığıyla saniyeler içinde kullanıcının dijital hesabına tanımlanacak.
Depozito Uygulamasının Ekonomik Etkileri Neler Olacak?
Hesapta biriken bu bakiyeler, doğrudan kişisel banka hesaplarına transfer edilebilecek, ATM'lerden nakit para olarak çekilebilecek ya da anlaşmalı noktalarda alışverişlerde harcanabilecek. Depozito, bir ürün, hizmet veya kiralama sürecinde karşı tarafın olası zararlarını veya masraflarını karşılamak amacıyla verilen güvence bedelidir.
Plastik, alüminyum ve cam içecek ambalajlarının doğaya zarar vermeden, sürdürülebilir bir döngüyle yeniden üretime kazandırılmasını hedefleyen bu büyük çevre hareketi, Türkiye'nin dışa bağımlı olduğu ham madde ithalatının da önüne geçecek. Uygulamanın tüm ülke genelinde yaygınlaşması ve sistemin tam kapasite çalışmasıyla birlikte, Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar TL tutarında doğrudan bir finansal kaynak sağlanması öngörülmektedir.
