Boyun fıtığı ameliyatı, her servikal disk probleminde gerekli bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmez. Ancak bazı klinik durumlar, cerrahi tedaviyi kaçınılmaz hale getirebilir. Bu durumlar genellikle sinir hasarını önlemek ve hastanın yaşam kalitesini korumak amacıyla cerrahi müdahale gerektirir. Boyun fıtığı ameliyatı ne zaman gereklidir? Bu sorunun yanıtını Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Caner Sarıkaya ile birlikte değerlendirdik.
Boyun fıtığı nedir ve belirtileri nelerdir?
Tıbbi adıyla servikal disk hernisi, boyun omurları arasındaki disk dokusunun yer değiştirmesi ve sinir köküne ya da omuriliğe baskı yapması durumudur. Boyun fıtığında en sık görülen belirtiler arasında boyun ağrısı, kola yayılan ağrı, elde uyuşma ve karıncalanma, kol ve el kaslarında güç kaybı gibi durumlar yer alır. İleri vakalarda denge problemleri de gözlemlenebilir. Belirtilerin şiddeti, fıtığın sinire mi yoksa omuriliğe mi baskı yaptığına bağlı olarak değişiklik gösterir.
Boyun fıtığı ameliyatı hangi durumlarda gereklidir?
Her boyun fıtığı ameliyat edilmez. Boyun fıtığı ameliyatı kararı, hastanın nörolojik muayenesi ve klinik bulgularına dayanarak verilir. İlerleyici güç kaybı, kol veya elde belirgin ve artan güç kaybı varsa, sinir ciddi baskı altındadır ve bu durumda boyun fıtığı ameliyatı geciktirilmemelidir. Uzun süreli sinir basısı, kalıcı hasara yol açabileceğinden, erken cerrahi müdahale sinir fonksiyonlarının korunmasında kritik bir rol oynar.
Omurilik baskısı ve belirtileri
Eğer fıtık omuriliğe bası yapıyorsa, durum daha ciddi hale gelir ve bu tablo servikal myelopati olarak adlandırılır. Bu durumda belirtiler arasında ellerde ince beceri kaybı, yazı yazarken zorlanma, yürüme dengesizliği, bacaklarda sertlik ve idrar kontrol sorunları yer alır. Bu tablo genellikle acil boyun fıtığı ameliyatı gerektirir. Omurilik basısı ilerleyici olabilir ve gecikme, kalıcı nörolojik kayıplara yol açabilir.
Geçmeyen ve şiddetli ağrı durumunda cerrahi müdahale
En az 6-8 hafta ilaç ve fizik tedaviye rağmen düzelmeyen, gece uykudan uyandıran veya günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen ağrılar, boyun fıtığı ameliyatını gündeme getirebilir. Konservatif tedaviye yanıt alınamıyorsa, cerrahi seçenekler değerlendirilmelidir. Ayrıca, sık tekrarlayan ve iş gücü kaybına neden olan ataklar da boyun fıtığı ameliyatı açısından değerlendirilir. Yaşam kalitesini belirgin şekilde düşüren durumlarda cerrahi tedavi kalıcı rahatlama sağlayabilir.
Boyun fıtığı ameliyatının riskleri ve iyileşme süreci
Her cerrahi işlemde olduğu gibi boyun fıtığı ameliyatı da bazı riskler içerir. Enfeksiyon, kanama, geçici ses kısıklığı ve nadiren sinir hasarı gibi komplikasyonlar görülebilir. Ancak uygun hasta seçimi ve deneyimli cerrahi ekip ile başarı oranı oldukça yüksektir. Boyun fıtığı ameliyatı sonrası iyileşme genellikle hızlıdır. Hastalar çoğunlukla 1-2 gün içinde taburcu edilir. Masa başı işe dönüş genellikle 2-3 hafta içinde mümkündür, fiziksel güç gerektiren işlere dönüş ise ortalama 6-8 hafta sürebilir.
Hangi hastalar ameliyat olmadan iyileşebilir?
Sadece boyun ağrısı olan, hafif uyuşma yaşayan, güç kaybı bulunmayan ve şikayet süresi kısa olan hastalarda ameliyatsız tedavi tercih edilmektedir. Bu hastalarda fizik tedavi, egzersiz programları ve ilaç tedavisi çoğu zaman yeterli olur. Boyun fıtığı ameliyatı kararı, nörolojik muayene, MR bulguları, şikayet süresi ve hastanın günlük yaşam kalitesi birlikte değerlendirilerek verilir. MR’da fıtık görülmesi tek başına ameliyat için yeterli değildir. Doğru hasta seçimi ve doğru zamanlama, başarılı sonuçların temelini oluşturmaktadır.
