Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, yaklaşan kış mevsimi öncesinde grip, COVID-19 ve solunum sinsityal virüsüne (RSV) karşı özellikle yaşlı ve risk grubundaki kişilerin aşılanması gerektiğini belirtmiştir. Okulların açılmasıyla birlikte solunum yolu vakalarında artış yaşanabileceği konusunda da uyarılarda bulunmuştur.
Grip Aşısında Zamanlama Neden Önemli?
Özkaya, grip aşısının içeriği hakkında bilgi vererek, bu yılki grip aşısının üç farklı grip virüsü türüne (H1N1, H3N2 ve Victoria B türü) karşı koruma sağlayan üç bileşenli bir aşı olduğunu ifade etmiştir. Özellikle yaşlı yetişkinlerin yüksek risk altında olduğunu ve grip hastalığının zatürreye, hastaneye yatışa ve ölüme yol açabileceğini vurgulamıştır.
Aşıların bağışıklığı düşük ve yaşlı hastalarda hastalığın ağır seyretmesini engelleyemediğini, ancak zatürreye bağlı ölümleri ve hastaneye yatışları azalttığını açıklamıştır. Ülkemizde grip mevsiminin Aralık ve Şubat aylarında zirve yaptığını, bazı sezonlarda ise Mayıs ayına kadar devam edebildiğini aktarmıştır. Altı ila sekiz ay koruma sağlayan aşının sonbahar başında yaptırılmasının en uygun zamanlama olduğunu belirtmiştir.
RSV'nin Bebekler Üzerindeki Etkileri Neler?
RSV'nin her yaş grubunda solunum yolu enfeksiyonuna yol açan bulaşıcı bir RNA virüsü olduğunu dile getiren Özkaya, özellikle bebekler ve küçük çocuklar için ciddi risk oluşturduğunu vurgulamıştır. RSV'nin, bebeklerde ve küçük çocuklarda bronşiolit ile zatürrenin en yaygın nedenlerinden biri olduğunu ifade etmiştir.
RSV aşısının yıllık tekrarlanması gerekmeyen, genellikle tek dozluk bir uygulama olduğunu belirten Özkaya, 75 yaş üzeri kişilerle kronik kalp veya akciğer hastalığı bulunan 60-74 yaş arası yüksek riskli bireylere önerildiğini kaydetmiştir. Aşının sonbahar ve kış ayları öncesinde, yaz sonu veya sonbahar başı döneminde yaptırılmasının en uygun zaman olduğunu vurgulamıştır.
COVID-19'un Süregelen Riskleri Hakkında Neler Bilinmeli?
Pandemi sona ermiş olsa da COVID-19 virüsünün toplumda varlığını sürdürdüğüne dikkat çeken Özkaya, özellikle diğer solunum yolu virüsleriyle birlikte yakalandığında hayati tehlike oluşturabileceğini belirtmiştir. COVID-19 salgınının bitmiş olmasına rağmen, virüsün hala aramızda olduğunu unutmamak gerektiğini ifade etmiştir.
SARS-CoV-2 enfeksiyonunun Epstein-Barr virüsü ve sitomegalovirüs gibi kronik virüsleri yeniden aktif hale getirdiğini aktaran Özkaya, Nisan 2022 ile Haziran 2023 tarihleri arasında yaklaşık dokuz bin kişi üzerinde yapılan bir araştırmanın sonuçlarını paylaşmıştır. Araştırmaya göre, COVID-19'a en az iki kez yakalanan yetişkinlerin, hiç enfekte olmayanlara kıyasla yeni bir tıbbi durum tanısı alma olasılığının yüzde 76 daha yüksek olduğunu, solunum yolu hastalığı tanısı konma ihtimalinin ise 5 kat arttığını belirtmiştir.
Okulların açılmasıyla birlikte vaka artışı beklenmektedir. Araştırmada katılımcıların yaklaşık yüzde 47'sinin bir kez, yüzde 20'sinin ise iki veya daha fazla COVID enfeksiyonu geçirdiği görülmüştür. Tüm katılımcıların yüzde 11'inin çalışma süresi boyunca yeni bir sağlık sorunu geliştirdiği kaydedilmiştir. Kış virüslerinden korunmanın en iyi yolunun aşılama olduğu bir kez daha vurgulanmıştır. Özkaya, okulların açılmasıyla grip, COVID-19 ve RSV gibi solunum yolu virüslerine bağlı vakaların artacağını belirtmiştir.
