İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik fabrikasında yaşanan patlama, 10 işçinin hayatını kaybetmesine ve 4'ü ağır 15 işçinin yaralanmasına neden oldu. Bu olay, fabrikada son üç haftada meydana gelen üçüncü iş cinayeti olarak kaydedildi. HABAŞ, son 10 yılda en az 21 işçinin yaşamını yitirdiği bir cinayet mahali haline geldi.
HABAŞ'ta Geçmişte Yaşanan İş Kazaları Nelerdir?
Fabrika, geçmiş yıllarda da birçok ölümlü ve ağır yaralanmalı iş kazasına sahne oldu. 2018 yılında çelik ocağında meydana gelen bir patlamada beş işçi yaralanmış, aynı yıl sürekli döküm makinesindeki patlamada üç işçi ağır yaralanmıştır. 2019 yılında ise 120 tonluk potanın devrilmesi sonucu 11 işçi yaralanmıştır. Bu kazalar, iş güvenliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.
Son 10 yılda yaşamını yitiren 11 işçiden 5'inin taşeron firmalarda çalıştığı belirtilmektedir. İşçiler, bakım ve revizyonların ertelendiğini, arızaların yamayla kapatıldığını ve eski ekipmanlarla yeni hatlar kurulduğunu ifade etmektedir. Bu durum, iş güvenliği açısından ciddi riskler taşımaktadır.
Patlama Sonrası İş Güvenliği Uzmanlarının Değerlendirmeleri
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Deniz İpek, fabrikada yaşanan ölümlerin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirterek, üretim koşullarının ve patronların sorumluluğunun araştırılması gerektiğini vurgulamıştır. İpek, HABAŞ'ta 2018'den bu yana en az yedi işçinin yaşamını yitirdiğini ve bu işçilerin çoğunun taşeron firmalarda çalıştığını ifade etmiştir.
İpek, patlamanın nedenine ilişkin olarak, işyerinden aktarılan ilk bilgilerin vinçle pota indirilirken doğal gaz borusuna çarpıldığı yönünde olduğunu belirtmiştir. Bu tür olayların yalnızca bir vinç operatörünün hatası olarak değerlendirilmesinin yetersiz olduğunu, güvenlik sistemlerinin yeterliliğinin sorgulanması gerektiğini ifade etmiştir.
HABAŞ'taki İş Cinayetlerinin Sorumluları Kimlerdir?
EMEP Genel Başkanı Aslan, işçilerin yaşamının patronların kârından daha değerli olduğunu belirterek, sorumluların hesap vermesi gerektiğini vurgulamıştır. HABAŞ'ta daha önce yaşanan kazalarda alınan önlemlerin yetersizliği ve işçilerin güvenli yaşam hattı olmadan çalıştırılmaları, iş güvenliği konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirmiştir.
HABAŞ, geçmiş iş cinayetlerinden sonra hangi önlemlerin alındığı ve bu önlemlerin neden yeterli olmadığı sorgulanmalıdır. İşçilerin yaşamını tehdit eden üretim koşulları, iş güvenliği açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. İşçilerin güvenliği, yalnızca kaza sonrasında hazırlanan tutanaklarla sınırlandırılamaz; bu durum, iş kazalarının önlenmesi için gerekli olan önlemlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır.
