Kamuda çalışmalarına kısıtlama konulan Filistinli mülteciler, Lübnan'da yaklaşık 3 yıldır devam eden ekonomik krizden en çok etkilenen kesimler arasında yer alıyor.
Başkent Beyrut başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerinde Birleşmiş Milletler (BM) himayesinde 200 bin kişinin yaşadığı 12 Filistin mülteci kampı bulunuyor.
Kampta yaşayan mültecilerin büyük bir kısmı Lübnan'da doğup eğitim almalarına rağmen, vatandaşlık hakları olmadığı için kamp dışında herhangi bir meslek grubunda çalışamıyor.
Beyrut'ta bulunan Burc elBaracna Mülteci Kampı sakinleri yaşadıkları zorlukları anlattı
9 nüfuslu bir aileyi küçük bir pazar arabası üzerindeki sebzeleri satarak geçindirmeye çalışan Filistinli Hacı Ebu Nasır, Lübnan'daki ekonomik durumun kötü olduğunu ancak son zamanlarda kendileri için de içinden çıkılmaz bir hal aldığını söyledi.
"Filistinli mülteciler olarak bizim ne işimiz var ne de maaşımız." diyen Ebu Nasır, "Kampta birçok aile tanıyorum, evlatlarına çay ve ekmek vererek öğünü geçiştiriyor. Açlık var. Daha önce insanlarımız kampta normal bir şekilde 3 öğün yemek yiyordu. Şu anda 1 öğüne düştü." ifadelerini kullandı.
Kovid19 ve doların yükselmesinden önce hayata bir şekilde tutunabildiklerini hatırlatan Ebu Nasır, şöyle devam etti:
"Filistinliler nerede olsa çalışır. İşten kaçanlardan değiliz. Filistinli bir işçi, Lübnanlıdan çok daha az bir ücret alarak çalışıyor. Onlar, günlük 5 dolara çalışır mı? Şekerin kilosu 1 dolar. Yumurtanın kolisi de 3 dolar."
Ebu Nasır, "Evde 9 kişiyiz ve benim dışında çalışan yok. İnanın dün evde ağladım. Lübnan'daki kamplarda yaşayan Filistinliler aç." ifadeleriyle yaşadıkları sıkıntıyı dile getirdi.
Bu durumdan kurtulmak ve daha iyi bir hayat için göç yoluna başvurduğunu da gizlemeyen Ebu Nasır, Avrupa'ya gidebilmek için iki defa girişimde bulunduğunu ve yaklaşık 7 bin dolar borç aldığını ancak onu da kaybettiğini söyledi.
Filistinli doktorun maaşı 200 doları geçmiyor
Burc elBaracna Kampı'nda doğup büyüyen diş hekimi Emila elHabid, 30 yıldır kamptaki sağlık merkezinde görev yapıyor.
Eğitimini Lübnan'da tamamlamış olmasına rağmen diğer Lübnanlı meslektaşları gibi kamp dışında klinik açamadığını hatırlatan Habid, şunları kaydetti:
"Sınıf arkadaşlarım kendi kliniklerini ülkenin farklı bölgelerinde açtı ve hala çalışıyorlar. Lübnanlı doktorların durumu iyi. Ancak Filistinli mülteci doktorların kamp dışında çalışması yasak. Elbette kamp içerisindeki kazanç ile dışarıdaki bir değil. Tüm kamplarımız fakirlik içinde."
"Şu an aldığım maaş, krizden öncekinin yaklaşık 4'te 1'ine tekabül ediyor. 1000 dolar alıyorsam şu an 200 doları geçmez. Bu durum sadece benim için geçerli değil, tüm Filistinli doktorlar bu durumda." diyen Habid, "Filistinli doktorlar şu anda daha iyi bir maaş ve hayat için göç etmek isterken Ege Denizi'nde boğularak hayatını kaybediyor." dedi.
Alım gücü her geçen gün zayıflıyor
Kampta başta Türkiye olmak üzere çeşitli ülkelerin destekleriyle mültecilere yardım sağlayan ElGavs İnsani Kalkınma Vakfı Başkanı İhab Tutenci de mültecilerin durumunun hayatın tüm alanlarında içler acısı olduğunu dile getirdi.
Tutenci, 3 yıldır devam eden ekonomik kriz nedeniyle mültecilerin alım gücünün her geçen gün daha da zayıfladığını ifade etti.
Kovid19 nedeniyle birçok yardım kuruluşunun mali destek vermekten vazgeçtiğini ve yardımlarını kesmek zorunda kaldıklarını belirten Tutenci, "Bunun yanında Lübnan'daki ekonomik kriz hayatın tüm alanını ciddi şekilde etkiledi ve şu anda elektrik, gıda ve ilaç konusunda sorunlar yaşanıyor." diye konuştu.
Altyapı sorunları ve elektrik sıkıntısına değinen Tutenci, şöyle devam etti:
"Kampa sadece 2 saat elektrik veriliyor. Alternatif kaynaklar arıyoruz ancak yakıt çok pahalı. Bir aile için aylık jeneratör masrafı neredeyse 70 dolara çıktı. Lübnan'da zaten asgari ücret 30 dolara kadar düştü. Filistinli bir işçi çalışırsa maksimum 5 dolar günlük kazanabilir ancak iş bulabilirse. Önümüzde büyük bir felaket var."
Filistinli mülteciler Lübnan'da tartışma konusu olmuştu
Lübnan Çalışma Bakanı Mustafa Bayram, 8 Aralık'ta yaptığı açıklamada, yaşanan ekonomik kriz nedeniyle zor durumda olan Filistinli mültecilerin sıkıntılarını hafifletmek için daha önce çalışma imkanı bulamadıkları bazı alanlarda işe girişlerini sağlayacak birtakım kolaylıklar getirildiğini duyurmuştu.
Ancak kararın, Meclis tarafından değiştirilmediği için pek etkili olamadığı, Filistinli doktor ve mühendislerin kamp dışında çalışmalarının önünü henüz açamadığı ifade ediliyor.
Mecliste 29 milletvekili bulunan ve Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ın partisi Hristiyan Özgür Yurtsever Hareketi Başkanı Cibran Basil, Bayram'ın kararının Anayasa'ya aykırı olduğunu savunarak, Lübnanlıların işini kaybedebileceğini açıklamıştı.
Lübnan'da sağlık, hukuk, turizm, ulaştırma başta olmak üzere pek çok iş kolunda çalışabilmek için sendika üyeliği şartı bulunuyor. Sadece Lübnan vatandaşlarının sendika üyesi olabildiği ülkede, Filistinli mültecilere bu hak tanınmıyor.
Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Kuruluşu (UNRWA) Genel Komiseri Philip Lazzarini, 10 Aralık'ta düzenlediği basın toplantısında, ülkedeki en ötekileştirilmiş kesimin Filistinliler olduğuna işaret ederek "Temel günlük ihtiyaçlarını karşılamakta zorluk çekiyorlar. Onların umutsuzluğu, öfkesi ve hayal kırıklıkları son raddeye ulaştı." ifadelerini kullanmıştı.
