Mahkumlar ve aileleri, “af çıkacak mı?” sorusunu yakından takip ederken, gözler 10. Yargı Paketi’nde yer alması beklenen düzenlemelere çevrildi. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlıkları süren 40 maddelik taslakta, infaz sistemi, COVID izni, kadın cinayetleri cezaları ve hâkimin takdir yetkisi gibi birçok konuda önemli başlıklar yer alıyor. Ancak yetkililer, paketin bir genel af düzenlemesi olmadığını net bir şekilde vurguluyor.
10. Yargı Paketi Ne Zaman Çıkacak?
Henüz Meclis’e resmî olarak sunulmayan 10. Yargı Paketi üzerinde Adalet Bakanlığı’nın çalışmaları sürüyor. Paketin önümüzdeki haftalarda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) gelmesi ve komisyon aşamasından sonra yasalaşması bekleniyor.
Hakime Takdir Yetkisi Genişliyor
Taslak düzenlemeye göre:
İki yılın altındaki suçlarda genel olarak tutuklama yapılmayacak.
Ancak hâkime, bazı durumlarda tutuklama kararı verme yetkisi tanınacak. Bunlar:
Şüphelinin suç işleme eğiliminde olması,
Suçun işleniş şeklinin ciddiyeti,
Kamu düzenini bozacak ağırlıkta bir zararın oluşması.
İki Yılın Altında Cezalarda Cezaevi Şartı Geliyor
Mevcut uygulamada, 2 yılın altındaki cezaların büyük kısmı fiilen cezaevinde geçirilmiyordu. Yeni düzenlemeyle:
2 yılın altında ceza alanlar da artık cezaevine girecek.
En az 8’de 1 oranında cezaevinde kalma zorunluluğu getirilecek.
Bu düzenleme, “cezasızlık algısı”nın önüne geçmeyi amaçlıyor.
Kadın Cinayetlerinde ‘Haksız Tahrik’ İndirimi Daraltılıyor
Kadın cinayetlerinde ve kamu vicdanını sarsan suçlarda haksız tahrik indirimi sınırlandırılacak:
Ağırlaştırılmış müebbet cezaları artık 18-24 yıl yerine 22-30 yıl arası olarak uygulanacak.
Müebbet hapis cezaları da 12-18 yıl arası yerine 16-22 yıl aralığında indirilebilecek.
Yaralama suçlarının cezaları ise %50 oranında artırılacak.
COVID İzni Düzenlemesi Genişletiliyor
Yeni düzenlemeyle birlikte:
31 Temmuz 2023’ten önce suç işleyen ve cezası kesinleşmeyenler de COVID izninden faydalanabilecek.
Bu hükümlüler için 3 yıl erken denetimli serbestlik hakkı getirilecek.
Daha önce sadece 31 Temmuz 2023 itibarıyla cezaevinde olanlar yararlanabiliyordu. Artık bu tarihten önce suç işleyip henüz cezaevine girmemiş olanlar da kapsama alınacak.
Koşullu Salıverilme Süreleri Değişmeyecek
Adalet Bakanlığı, yargı paketinde koşullu salıverilme sürelerinin kısaltılmayacağını ve cezalarda indirime gidilmeyeceğini açıkladı. Yani:
Cezalarda doğrudan bir af veya indirim söz konusu değil.
Amaç, cezaların daha etkili infaz edilmesini sağlamak.
Genel Af ve Kısmi Af Gündemde mi?
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, yaptığı açıklamalarda net konuştu:
“Herhangi bir genel af çalışması söz konusu değil. Gündemimizde af yok. COVID izniyle ilgili sınırlı bir düzenleme olabilir ama bu af değildir.”
Ayrıca hasta hükümlülerle ilgili bazı insan hakları çerçevesinde iyileştirmeler olabileceğini belirten Bakan Tunç, “Bu düzenlemelerin genel af şeklinde yorumlanması doğru değil.” dedi.
Kısmi Af Olur mu?
Kamuoyunda “kısmi af” olarak yorumlanan COVID izninin kapsamının genişletilmesi üzerinde bazı çalışmalar yapılıyor. Ancak bu düzenleme bile genel af niteliği taşımıyor ve sadece belirli bir tarihten önce suç işlemiş olanlara yönelik sınırlı bir kolaylık sağlıyor.
