Van'ın yüksek rakımlı dağlarında ve yaylalarında büyük emeklerle toplanan şifalı uçkun ve endemik otlar, bu yıl ezber bozan bir doğa olayına sahne oldu. Geçtiğimiz yıl mayıs ayı sonunda tamamen tükenen bu şifa kaynakları, bölgede etkili olan yoğun yağışlar ve karların geç erimesi sayesinde haziran ayı ortasında bile tezgahlardaki yerini koruyor.
Bu Yıl Neden Farklı?
Geçtiğimiz yıl mayıs ayı sonunda tükenen doğal otlar, bu sezon hem daha uzun süre geçim kaynağı oldu hem de vatandaşların sofralarını süslemeye devam ediyor. Van'ın yüksek kesimlerinde yetişen çiriş, heliz, sirmo, akpancar (keledoş otu) ve uçkun (yayla muzu) gibi endemik ve şifalı bitkiler, kent merkezindeki seyyar tezgahlarda ve pazarlarda satışa sunulmaya devam ediyor.
Bölgede bu yıl ilkbahar aylarında meydana gelen yoğun yağışlar ve yüksek kesimlerdeki karların geç erimesi, dağ otlarının toplama sezonunu doğrudan etkiledi. Geçtiğimiz yıl mayıs ayının son günlerinde tezgahlarda tükenen otlar, bu yıl hava şartlarına bağlı olarak haziran ayının ortalarına gelinmesine rağmen yoğun şekilde alıcı buluyor.
Ekonomik Etkileri Neler?
Yüksek dağlarda, zorlu coğrafi şartlar altında toplanan ve kilogram fiyatı 100 ile 250 lira arasında değişen bu otlar, bölge ekonomisine katkı sağlıyor. Özellikle Van'ın tescilli otlu peynirinin ham maddesi olan ve yöresel yemeklerde kullanılan bitkiler, taze tüketiminin yanı sıra kış ayları için kurutularak ya da salamura edilerek de saklanıyor.
Doğal beslenmek isteyen vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği otlar, bu yıl uzayan sezonuyla hem toplayıcıların hem de tüketicilerin yüzünü güldürdü. Satıcı Aydın Kırmız, bu yıl etkili olan yağışların otların kalitesini artırdığını ve vatandaşların ilgisinden memnun olduklarını belirtti.
Toplayıcılar ve Tüketiciler İçin Ne Anlama Geliyor?
Mevsimsel olarak bazı otların döneminin kapandığını, bazılarının ise satışının sürdüğünü ifade eden Kırmız, "Şu an mendi, hengedan ve kenger otları bitti. Sirmo ve uzun mendi gibi otlar ise hâlâ tezgahlarımızdadır. Bu otlar köylüler için geçim kaynağı oldu. Bize getiriyorlar, bizler de kazanıyoruz. Aslında insanımız biraz tembelleşmiş. Bu yıl çok güzel mantar da var ve kilosu 700-800 lira civarındadır. Ancak toplanmıyor, geçen yıla oranla bize daha az geldi. Ancak bu yıl gelen otların hepsi çok kaliteliydi" dedi.
