MİT’in resmi internet sitesinde “Özel Koleksiyon” sekmesi altında yayımlanan belgeler arasına eklenen bu yeni rapor, 26 Aralık 1940 tarihli istihbarat notlarını içeriyor. Söz konusu rapor, Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti’nin (MAH) Genelkurmay Başkanlığı’na ilettiği görüşleri yansıtıyor ve Tomruk’un geçmişteki faaliyetlerine dair ayrıntılar sunuyor.
Milli Mücadele’nin En Tartışmalı İstihbaratçısı
MİT’in resmi internet sitesinde sunduğu raporda şu ifadeler yer alıyor:
“İngiliz Kemal uzun zamandır Hizmetin dikkatle takip ettiği bir şahıstır. ‘İngiliz Kemal’, ‘Boksör Kemal’, ‘Kemal Esat’, ‘Gözlüklü Kemal’ gibi farklı isimlerle bilinen bu kişi, zaman zaman kamuoyuna görünerek yüksek makamlara bazı bilgi ve haberler sunmaktadır. Verdiği bilgiler, yurt dışındaki gözlemlerine ve çoğunlukla duyumlara dayanmaktadır. Daha önce bazı işlerde tecrübe edilmiş olsa da samimi ve güvenilir olmadığı tespit edildiği için ilgisi kesilmiştir.”
Raporda ayrıca Tomruk’un Bulgarlarla fazla temas halinde olduğu ve bir İngiliz kadını olan Dorti Brayit ile birlikte hareket ettiği belirtiliyor. İngiliz İstihbarat Servisi’ne başvuru yaptıkları, ancak başka servislerce provoke edilme ihtimali nedeniyle reddedildikleri ve bunun üzerine Alman istihbaratı ile bağlantıya geçtikleri ifade ediliyor.
MAH’ın raporunda Tomruk’un sarhoş ve kumarbaz olduğu, verdiği veya vereceği haberlerin güvenilirlikten uzak olduğu vurgulanıyor. Raporda ayrıca Ahmet Esat Tomruk’un fotoğrafına da yer verildi.
1942 Von Papen Mektubu Ortaya Çıktı
MİT’in yayımladığı bir diğer belge, Alman diplomat Franz von Papen’in Türkiye’de büyükelçilik yaptığı dönemde, İzmir Karşıyaka Şemikler köyü muhtarı Şakir’e yazdığı 1942 tarihli mektubu içeriyor. Von Papen’in 9 Mart 1942 tarihli mektubunda, Şakir’in gönderdiği tebrik mektubundan duyduğu memnuniyeti ifade ettiği görülüyor:
“Türk milletinin farklı kesimlerinden aldığım tebriknameler arasında sizin mektubunuz özellikle memnuniyet verici olmuştur. Beni hatırlayarak iyi temennilerde bulunmanızdan dolayı kalbi teşekkürlerimi sunarım. Milletlerimiz arasındaki dostluğun güçlenmesi için bundan sonra da çalışmaktan mutluyum.”
İzmir Merkez Amirliği’nin 21 Nisan 1942 tarihli yazısında ise Şakir’in mektubuna ilişkin detaylar aktarılıyor. Belgeye göre, mektup ilk etapta doğru adrese ulaşamadı; yapılan araştırmalar ve posta takibiyle mektup Şakir’e teslim edildi. Amirliğin yazısında, Şakir’in Von Papen’i şahsen tanımadığı, ancak Almanlara karşı duyduğu sempati nedeniyle gazetelerde okuduğu bir olay sonrası mektup yazdığı ve büyükelçiye geçmiş olsun dileklerini ilettiği kaydedildi.
