Reyhan, yaz sofralarına renk ve ferahlık katan, Anadolu mutfağının en karakterli ancak kıymeti az bilinen aromatik bitkileri arasında yer almaktadır. Çoğu zaman fesleğen ile karıştırılan reyhan, keskin kokusu, baharatlı aroması ve mor yapraklarıyla ayrışarak hem sindirimi rahatlatmakta hem de yüksek antioksidan içeriği ile sağlık sunmaktadır. Sıcak suyla buluştuğunda adeta bir sihir gibi yakut rengine bürünen mor reyhan, özellikle katkısız şerbet tarifiyle yaz sıcaklarında ferahlamak isteyenlerin favorisi olmaya aday bir bitkidir.
Reyhanın Mutfaktaki Yeri Nedir?
Reyhan, Anadolu mutfağının kıymeti yeterince bilinmeyen güzelliklerinden biridir. Genellikle fesleğenle karıştırılan reyhan, aslında aynı büyük ailenin yakın akrabalarıdır. Ancak Anadolu mutfağında kullandığımız mor yapraklı reyhanın kokusu daha keskin, baharatlı ve karakterlidir. Reyhan, eski yaz sofralarına benzer bir özelliğe sahiptir; gösterişsizdir ama hafızada kalır.
Reyhanın Anadolu'daki hikâyesi oldukça eski olup, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu mutfaklarında hem tazesi hem de kurusu kullanılmaktadır. Malatya, Elazığ, Gaziantep, Şanlıurfa ve çevresinde yemeklerin, salataların ve içeceklerin içine girerek bulgur yemeklerine, dolmalara ve bazı çorbalara eşsiz bir koku katmaktadır.
Reyhanın Faydaları Nelerdir?
Reyhan, sadece kokusuyla sofrayı güzelleştiren bir aromatik bitki değil, aynı zamanda içeriğindeki çeşitli fenolik bileşikler ve mor çeşitlerindeki antosiyaninler nedeniyle antioksidan özellikler göstermektedir. Geleneksel olarak sindirimi rahatlatmak ve yemeklerden sonra ferahlık vermek amacıyla da tüketilmektedir. Aromatik kokusu, insanın ağzında hoş bir ferahlık bırakır. Ancak bitkilerin faydalarını anlatırken onları ilaç gibi görmemek gerektiği unutulmamalıdır; reyhan, güzel ve değerli bir besin olarak iyi bir sofranın parçasıdır.
Reyhanın en sevilen hali şerbetidir. Mor yaprakların üzerine sıcak su döküldüğünde mutfakta küçük bir sihir gerçekleşir. Birkaç dakika sonra o koyu yapraklardan muhteşem bir renk çıkar ve içine limon girdiğinde renk daha da canlanır. Böylece sürahinin içinde yakut gibi parlayan, mis gibi kokan bir yaz içeceği elde edilir.
Reyhan ve Fesleğen Arasındaki Farklar Nelerdir?
Reyhan ve fesleğen sık sık birbirine karıştırılmaktadır. Fesleğen denildiğinde akla genellikle domates, zeytinyağı, peynir ve pesto gelirken, reyhan daha baharatlı, hafif karanfilimsi ve güçlü bir kokuya sahiptir. Özellikle mor reyhanın rengi onu mutfakta çok özel bir yere taşımaktadır. Şerbet yaparken aradığımız o muhteşem renk de buradan gelmektedir. Taze reyhan, salatalarda, yoğurtlu mezelerde ve peynirlerin yanında deneyebilirken, kurusunu bulgur pilavına, dolma harcına veya çorbalara eklemek mümkündür.
Reyhanı kaynatmamak önemlidir; kaynatmak hem aromasını değiştirebilir hem de taze kokusunu azaltabilir. Sıcak suyla demlemek yeterlidir. Mor reyhan kullanmak, şerbetin o güzel kırmızı-mor rengini elde etmek için daha iyi sonuç verir. Limon, yalnızca ekşilik vermekle kalmaz, şerbetin renginin daha canlı görünmesine de yardımcı olur.
Reyhan Şerbeti Nasıl Yapılır?
Reyhan şerbeti için gereken malzemeler arasında 1 büyük demet mor reyhan, 1 litre sıcak su, 5-6 yemek kaşığı toz şeker, 1 adet limonun suyu, birkaç ince dilim limon, 2-3 adet karanfil, 1 küçük çubuk tarçın ve bol buz yer almaktadır. İlk olarak reyhanları güzelce yıkayıp süzdükten sonra yaprakları saplarıyla birlikte geniş bir sürahiye veya tencereye alın. Üzerine şekeri, karanfili ve tarçını ekleyin, ardından sıcak suyu dökün. Reyhanı kaynatmadan, üzerine sıcak suyu dökerek demlenmeye bırakmak, hem kokusunu hem de rengini korumasını sağlar.
Yaklaşık 15-20 dakika demlendikten sonra limon suyunu ekleyin. Limonu eklediğiniz anda rengin nasıl canlandığını göreceksiniz. Süzüp oda sıcaklığına gelmesini bekledikten sonra buzdolabına kaldırın. Servis ederken bol buz, birkaç taze reyhan yaprağı ve incecik limon dilimleri ekleyerek sunum yapabilirsiniz.
