Sumak, mutfaklarımızda sıkça yer alan ve Antep fıstığı ailesine mensup bir bitkidir. Kendine özgü ekşimsi tadı ile bilinen bu baharat, sağlık üzerindeki olumlu etkileri ile dikkat çekmektedir. Özellikle yüksek rakımlı bölgelerde yetişen sumak, kanserden korunmadan cilt bakımına kadar birçok fayda sunmaktadır.
Sumak Neden Bu Kadar Önemli?
Sumak, kendine has ekşi tadı ile diğer baharatlardan ayrılır ve yemeklere renk katmak için de kullanılır. Türk mutfağında genellikle salatalarda, yoğurtlarda ve özellikle soğanda tercih edilmektedir. Sumak, Antep fıstığı bitkisinin kırmızı meyvelerinin öğütülmesi ile elde edilen bir baharattır ve bu yönüyle de mutfak kültürümüzde önemli bir yere sahiptir.
Sumak, Anadolu'nun Akdeniz'e yakın bölgelerinde ve Ortadoğu'da, özellikle İran'da yetişmektedir. Yüksek rakımlı toprakları tercih eden bu bitki, yaylaların seyrek ormanlık alanlarında bulunur. Yükseklere çıkıldıkça lezzeti artan sumak, damakta yoğun bir ekşi tat bırakmaktadır.
Sumak ve Sağlık Faydaları
Sumak, sağlık açısından birçok fayda sunmaktadır. İçeriğinde yüksek miktarda C vitamini ve antioksidan barındıran bu baharat, kansere karşı koruma sağlayarak sindirim sistemini düzenler. Hazımsızlık ve mide problemlerine iyi gelirken, diş eti bakımında da etkili olduğu bilinmektedir. Ayrıca, ağız yaralarına iyi gelmesi ve boğaz ağrılarını hafifletmesi gibi özellikleri de bulunmaktadır.
Sumak, ateş düşürücü etkisi ile de dikkat çekerken, kazalar sonucu oluşan kanamaları durdurma özelliğine sahiptir. İdrar kaçırma sorunlarına da iyi gelen sumak, kan şekerini dengelemekte ve iştah açıcı bir etki göstermektedir. Cilde olan faydaları da oldukça önemlidir; suyu tonik olarak kullanıldığında sivilceler ve sivilce lekeleri üzerinde etkilidir.
Sumak Ekşisi Nasıl Yapılır?
Sumak ekşisi, sumağın sıvı hali olarak bilinir ve evde yapmak oldukça basittir. Gerekli malzemeler sumak, su ve biraz sabırdır. Sumak bir kaba konulup üzerini örtecek kadar su eklenerek bekletilir. Bu süreçte sumağın içindeki maddelerin suya geçmesi sağlanır. Süzülen su, taze su ile birleştirilerek güneşte bekletilir ve koyulaştırılır. Bir gün güneşte bekleyen sumaklı su, kaynatılarak son kıvamına getirilir.
Sumak, zengin Omega 3 içeriği ile kalp ve beyin sağlığını koruma özelliğine de sahiptir. Bu yönüyle, hem lezzetli hem de sağlıklı bir baharat olarak mutfaklarımızda yer almaktadır.
Sumaklı Soğan Salatası Tarifi
Sumaklı soğan salatası, bu baharatın en güzel örneklerinden biridir. İki adet kuru soğan, beş ila yedi dal maydanoz, bir buçuk yemek kaşığı sumak, bir adet limonun suyu, yarım çay kaşığı zeytinyağı ve bir çay kaşığı tuz ile hazırlanabilir. Soğanlar ince piyazlık doğranır, maydanozlar kıyılır ve soğanlara tuz eklenerek yoğrulur. Ardından soğuk su ile yıkanan soğanlar, karışımın üzerine eklenerek harmanlanır ve maydanoz ile servis edilir.
