Suriye'de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından göreve gelen Şara yönetimi, eğitim müfredatında kapsamlı değişikliklere imza atmıştır. Yeni eğitim öğretim yılı için hazırlanan ders kitaplarından, Osmanlı Devleti ile Türkiye'yi hedef alan asılsız ifadeler tamamen temizlenmiştir.
IMPACT-se kuruluşunun incelediği yeni eğitim öğretim materyallerinde, Hatay'ın Türkiye sınırları içerisinde gösterilmesi dikkati çekmektedir. Eğitim materyallerinin içeriğinde yapılan değişiklikler, Suriye'nin eğitim sisteminde önemli bir dönüşüm sürecini işaret etmektedir.
Yeni müfredatta hangi ifadeler değişti?
Yeni müfredatla birlikte, Esed döneminde hazırlanan kitaplarda yer alan 'Osmanlı işgali' ile 'Türklerin zulmü' gibi ifadeler eğitim materyallerinden tamamen çıkarılmıştır. Değişikliklerin en belirgin olduğu bölümlerden biri, Birinci Dünya Savaşı anlatımlarıdır. Esed dönemindeki ders kitaplarında, Doğu'da yürütülen savaşın amacı 'halkları Türklerin zulmünden kurtarmak' olarak açıklanıyordu.
Şara yönetiminin maarif vizyonuyla hazırlanan yeni ders kitabında ise aynı bölümde savaşın amacının 'Osmanlıları bölgeden çıkarmak' olduğu bilgisine yer verilmektedir. Bu değişiklik, Suriye'deki eğitim sisteminin yeniden yapılandırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
Şerif Hüseyin ve Arap İsyanı'nın yeniden tanımlanması
Esad yönetimi döneminde kullanılan 2017-2018 tarihli ders kitaplarında, 1916-1918 yılları arasında yaşanan olaylar 'Büyük Arap İsyanı' olarak anlatılmaktaydı. Eski kitapta Şerif Hüseyin liderliğindeki hareketin amacı, 'Arap topraklarını Osmanlı işgalinden ve İttihatçı Türklerin yönetiminden kurtarmak' şeklinde ifade ediliyordu. Ancak yeni baskıda 'Büyük Arap İsyanı' ifadesine yer verilmemiştir.
Bunun yerine olay, 'Hüseyin bin Ali'nin isyan hareketi' olarak tasvir edilmiştir. İsyanın amacı da 'Arap topraklarını Osmanlı Devleti'nden ayırmaktı.' şeklinde değiştirilmektedir. Bu durum, Suriye'deki eğitim müfredatının tarihsel olaylara bakış açısını yeniden şekillendirmektedir.
Hatay ve bölgesel ilişkilerdeki değişiklikler
Yeni müfredatta Türkiye açısından öne çıkan diğer somut değişiklik, Hatay'a ilişkin haritalarda görülmektedir. IMPACT-se raporuna göre güncellenen ders kitaplarındaki haritalarda Hatay, Türkiye'nin sınırları içinde gösterilmektedir. Bu durum, Türkiye'nin Suriye'deki eğitim müfredatında daha belirgin bir şekilde yer almasını sağlamaktadır.
IMPACT-se raporunda yalnızca Türkiye'ye ilişkin değişikliklere değil, Suriye'nin bölge ülkeleriyle ilişkilerinin ders kitaplarına nasıl yansıtıldığına da yer verilmiştir. Esad döneminde olumlu biçimde anlatılan İran ile Hizbullah'ın yeni kitaplarda farklı çerçevede ele alındığı, İsrail'e yönelik olumsuz yaklaşımın ise sürdüğü aktarılmaktadır.
