Ulusal Süt Konseyi (USK), çiğ süt referans fiyatını altı aydır sabit tutmaktadır. Bu durum, üreticilerin artan maliyetler karşısında zor durumda kalmasına neden olmaktadır. Maliyetler, özellikle yem fiyatlarının yükselmesiyle birlikte 30 lira seviyesine yaklaşmıştır. Geçtiğimiz hafta yapılan konsey toplantısında, fiyat açıklanmaması sektör temsilcileri tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Temsilciler, ‘Enflasyonun faturası üreticiye kesilmemeli!’ şeklinde açıklamalarda bulunmuşlardır.
Edirne'de ise üretici ve sanayiciler bir araya gelerek 28,5 lira fiyatında uzlaşmışlardır. USK'nın 30 Ekim'de gerçekleştirdiği toplantıda, üreticilerin beklediği çiğ süt tavsiye fiyatı belirlenememiştir. Konsey, fiyatın ilerleyen bir tarihte değerlendirileceğini duyurmuştur. Üreticiler, sabit kalan fiyatların acilen güncellenmesini talep etmektedir.
Üretim Maliyetleri Neden Artıyor?
USK tarafından açıklanan çiğ süt referans fiyatı, 1 Mayıs 2026 tarihinden bu yana litre başına 24 lira 30 kuruş olarak belirlenmiştir. Ancak, Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Maliyet Komisyonu'nun ekim ayı verilerine göre, sıcak çiğ süt üretim maliyetleri artan yem fiyatlarının etkisiyle 30 lira sınırına dayanmıştır. Örneğin, 100 baş sağmal kapasiteli ve günlük 30 litre süt verimine sahip bir işletmede, 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyeti 29,92 lira olarak hesaplanmıştır.
Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği (TDS-YMB) Genel Başkanı İlhan Köten, süt fiyatlarının acil güncellenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yem fiyatlarındaki sık sık yapılan zamların, özellikle küçük aile işletmelerini zorladığını ifade eden Köten, yetersiz beslemenin süt verimini düşürdüğünü ve işletmelerin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini belirtmiştir.
Üreticilerin Beklentileri ve Talepleri Neler?
Köten, yeni süt fiyatı açıklandığında yem fiyatlarının da artırılmasının, üreticinin kazancını eritmekte olduğunu ifade etmektedir. Yem piyasasında şeffaf ve denetlenebilir bir fiyatlandırma mekanizması oluşturulması gerektiğini dile getiren Köten, enflasyonun faturasının üreticiye kesilemeyeceğini savunmaktadır. Üreticilerin, enflasyonun sebebi değil, artan girdi maliyetlerinin mağduru olduklarını vurgulayan Köten, adil ve sürdürülebilir bir üretim modelinin önemine dikkat çekmektedir.
Edirne'de Birlik tarafından yapılan görüşmeler sonucunda süt fiyatı 28,5 lira olarak belirlenmiştir. Edirne Süt Üreticileri Birliği Başkanı Mustafa Suiçmez, bu fiyatın 1 Kasım 2026 tarihinden itibaren geçerli olacağını belirtmiştir. USK'nın fiyat açıklamaması, üreticilerde tedirginlik yaratmıştır. Suiçmez, belirsizliği ortadan kaldırmak amacıyla yapılan görüşmeler neticesinde 28,5 lirada anlaşıldığını ifade etmiştir.
Kooperatifler ve Üreticiler Zor Durumda
Tire Süt Kooperatifi Başkanı Osman Öztürk, maliyetlerin ayda 2-3 kez zam gördüğü bir ortamda fiyat açıklanmamasının anlaşılabilir olmadığını belirtmiştir. Öztürk, akaryakıt ve yem zamlarının devam ettiğini ve yem hammaddesinde sıkıntılar olabileceğini ifade etmiştir. Yemlerle ilgili sorunların çözülmeden süt fiyatlarının belirlenmesinin enflasyonu çözmeyeceğini savunmaktadır. Üreticilerin, ödenmesi gereken kredileri olduğunu ve kooperatiflerin zor durumda kaldığını vurgulayan Öztürk, en zor durumda olanların ise üreticiler olduğunu belirtmiştir.
