TOKİ'nin kiralık sosyal konut projesi, dar gelirli vatandaşların daha uygun şartlarla ev kiralayabilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Özellikle büyükşehirlerde artan kira bedelleri, bu projeye olan ilgiyi artırmakta ve vatandaşlar kiralık sosyal konutların hayata geçirileceği tarihi ile başvuru koşullarını araştırmaktadır. Projenin detayları ve başvuru sürecine ilişkin açıklamalar, vatandaşlar tarafından merakla beklenmektedir.
Projenin kapsamı ve başvuru kriterleri neler olacak?
TOKİ'nin kiralık sosyal konut projesinde uygulanacak kira tutarları ve ödeme koşulları, vatandaşların gündeminde önemli bir yer tutmaktadır. Projenin başvuru kriterleri, hangi şehirlerde hayata geçirileceği ve kira bedellerinin hangi esaslara göre belirleneceği gibi detaylar, merak edilen konular arasında öne çıkmaktadır.
Projenin ilk etapta İstanbul'da başlayacağı ve Türkiye genelinde büyükşehirlere yayılması beklenmektedir. İlk teslimlerin eylül ayında yapılması planlanmaktadır.
Kiralık konutlar hangi ilçelerde yer alacak?
15 bin konut, İstanbul'un Avrupa ve Anadolu yakasında belirlenen şehir merkezine yakın ilçelerde inşa edilecektir. Henüz kesin bir liste açıklanmamış olsa da, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, daha önce yaptığı açıklamada fahiş kiraların bulunduğu Ataşehir gibi semtlerde dahi konutların kiralanacağını belirtmiştir.
Projede 1+1, 2+1 ve 3+1 daire seçeneklerinin bulunması planlanmaktadır. Konutların büyüklükleri ve hangi gelir grubuna hangi tip dairenin tahsis edileceğine ilişkin ayrıntıların da başvuru şartlarıyla birlikte açıklanması beklenmektedir.
Konutlar ne kadar süreyle kiralanacak?
Sosyal konutların daha fazla kişi tarafından faydalanabilmesi amacıyla 3 yıllığına kiralanması planlanmaktadır. Üç yıllık kiralama döneminin tamamlanmasının ardından tahliye ve konutların bakım süreçleri gerçekleştirilecektir. Daha sonra aynı konutların kura ile belirlenecek yeni hak sahiplerine kiralanması öngörülmektedir. Bu sayede konutların uzun süre tek bir hak sahibinde kalmasının önüne geçilerek sistemden daha fazla kişinin yararlanması hedeflenmektedir.
Bu sistemde konutlar satılmayacak, yalnızca kiralanacaktır. Hak sahiplerinin konutları başkasına devretmesi veya alt kiraya vermesi büyük ölçüde sınırlandırılacak, böylece sistemin suistimal edilmesi engellenmiş olacaktır.
Başvuru ve kira süreci nasıl işleyecek?
Projede ilk aşamada başvurular alınacak ve evi olmayan, belirlenen gelir seviyesini aşmayan İstanbullular başvuru yapabilecektir. Başvuru şartları, gelir kriterleri, kontenjanlar ve kira tutarlarına ilişkin ayrıntıların önümüzdeki günlerde Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından açıklanması beklenmektedir.
Kira fiyatlarının piyasa koşullarının altında olması öngörülmektedir. Hesaplamada hane geliri, bölgesel kira ortalamaları ve enflasyon oranı gibi kriterler dikkate alınacaktır. Kira artışlarının belirli bir üst sınırla (örneğin enflasyona endeksli) yapılması planlanmaktadır.
Kira bedelleri ne kadar olacak?
Kiralık sosyal konutların bulunduğu bölgedeki piyasa rayiç bedelinin oldukça altında kiraya verilmesi planlanmaktadır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, kira tutarlarının piyasa fiyatlarının çok altında tutulacağını belirtmiştir. Örneğin, oradaki kira bedeli 30 bin lira olarak belirlendiğinde, bunun yarısı veya belki yarısının da altında bir bedelle kiralanacağı ifade edilmiştir.
Ağustos ayı itibarıyla İstanbul'da ortalama kira fiyatları 25 bin TL ila 50 bin TL aralığında değişmektedir. Kadıköy, Sarıyer, Bakırköy ve Beşiktaş gibi ilçelerde bu fiyatlar 70-80 bin TL aralığına yükselebilmektedir. Esenyurt, Arnavutköy, Sultanbeyli ve Esenler gibi ilçelerde ise kira fiyatları 20 bin TL'ye yakın seyretmektedir.
Ortalama kira fiyatlarına göre TOKİ tarafından sunulacak sosyal konutlarda aylık kira bedellerinin, kirası 20 bin TL olan bölgede 10 bin TL, kirası 25 bin TL olan bölgede 12 bin 500 TL, kirası 30 bin TL olan bir bölgede 15 bin TL, kirası 50 bin TL olan bir bölgede 25 bin TL ve kirası 70 bin TL olan bir bölgede 35 bin TL olması beklenmektedir.
