Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülkenin eğitim yapısındaki değişimi gösteren Ulusal Eğitim İstatistikleri 2025 sonuçlarını yayımladı. Verilere göre, 25-34 yaş grubu nüfusta yükseköğretim mezun oranı 2008 yılında %13,5 iken, 2025 yılında %45,6 seviyesine ulaştı. Bu dönem aralığında 25-34 yaş grubundaki kadınlarda yükseköğretim mezun oranı %12,5’ten %50,3’e çıkarken, erkeklerde ise söz konusu oran %14,6’dan %41,0’a yükseldi. Yükseköğretim mezunlarının yaş gruplarına göre dağılım piramidi incelendiğinde, 2008 yılında erkekler lehine olan görünümün, 2025 yılında genç yaş gruplarında kadınlar lehine değiştiği saptandı.
Türkiye yükseköğretim mezuniyetinde OECD ortalamasına yaklaştığı görüldü
OECD ülkelerine ait 2024 yılı verileri baz alındığında, 25-34 yaş arası nüfusta yükseköğretim mezunlarının OECD ortalaması %48,7 olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde Türkiye ortalaması ise %44,9 şeklinde gerçekleşti. OECD ülkeleri arasında yükseköğretim mezunu oranının en yüksek olduğu ülke %70,6 ile Güney Kore olurken, en düşük olduğu ülke %29,1 ile Meksika olarak belirlendi. Türkiye genelinde 25 yaş ve üzerindeki ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının ilgili nüfus içindeki oranı 2008 yılındaki %9,8 seviyesinden 2025 yılında %26,1'e ulaştı. Ortaöğretim ve üzeri eğitim seviyelerinden mezun olanların oranı ise %26,5’ten %50,5’e yükseldi.
Ortalama eğitim süresinde Ankara ilk sırada yer aldı
25 yaş ve üzeri nüfusun aldığı ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıl olarak hesaplandı. Bu süre kadınlarda 8,9 yıl, erkeklerde ise 10,3 yıl oldu. İller bazında bakıldığında, ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu il 10,9 yıl ile Ankara olurken, başkenti sırasıyla İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti. Ortalama eğitim süresinin en düşük çıktığı il 7,6 yıl ile Ağrı olurken, bu ilin ardından sırasıyla Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van geldi.
Son on yıllık (2016-2025) değişim incelendiğinde, ortalama eğitim süresinin en yüksek artış gösterdiği il %48,5 ile Şırnak oldu. Şırnak'ı sırasıyla %40,4 ile Hakkari, %35,7 ile Muş, %35,5 ile Şanlıurfa ve %33,1 ile Van izledi. Eğitim süresinde en düşük artışın yaşandığı iller ise %13,2 ile Ankara, %14,5 ile Eskişehir, %14,6 ile Tekirdağ, %14,8 ile İzmir ve %15,1 ile İstanbul şeklinde sıralandı.
Okuma yazma bilenlerin oranı %97,9'a ulaştı
6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı 2008 yılında %91,8 iken, 2025 yılında %97,9 seviyesine çıktı. 2008-2025 yılları arasında kadınlarda okuma yazma bilenlerin oranı %86,9’dan %96,4’e, erkeklerde ise %96,7’den %99,3’e yükseldi.
Araştırmada ebeveynlerin eğitim durumunun fertlerin eğitim seviyesine etkisi de incelendi. 25 yaş ve üzeri nüfusta, annesi yükseköğretim mezunu olan fertlerin %84,2’si yükseköğretimi tamamladı. Babası yükseköğretim mezunu olanlarda ise bu oran %80,4 olarak belirlendi. Annesi ortaöğretim mezunu olan fertlerin %64,3’ünün, babası ortaöğretim mezunu olan fertlerin %56,0’ının yükseköğretim mezuniyetine ulaştığı saptandı. Annesi ortaöğretim altı eğitim seviyesinde olan fertlerin %29,4’ü, babası ortaöğretim altı eğitim seviyesinde olan fertlerin ise %28,2’si yükseköğretim mezunu oldu.
