Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamsıyla bilrikte zirveye çıkmış olan kur, düşüşe geçmişti. İngiliz merkezli ulusal haber ajansı Reuters bu kur değişimini yorumladı. Reuters haberinde;
Türk lirası, milyarlarca dolarlık devlet destekli piyasa müdahalelerinin desteği ve hükümetin belirli mevduatlardaki döviz kayıplarını karşılayacağı vaadi ile %44 artış göstererek rekordaki en güçlü haftasını yaşıyor.
Para birimi, alışılmışın dışında faiz indirimleri ve enflasyonist bir sarmal korkuları nedeniyle aylarca süren düşüşün ardından dolar karşısında tüm zamanların en düşük seviyesi olan 18.4'e geriledi.
Ancak Pazartesi günü geç saatlerde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Hazine ve merkez bankasının dövize çevrilmiş lira mevduatlarındaki zararları tazmin edeceği bir planı açıkladı ve şimdiye kadarki en büyük gün içi rallisini ateşledi.
Maliye Bakanı Nureddin Nebati'ye göre, Türkler yaklaşık 900 milyon dolar değerindeki dövizi liraya çevirdikçe, dolarizasyon karşıtı plan dört gün boyunca art arda kazanç sağladı. Para birimi Cuma günü dolar karşısında %4 soğuyarak 11.85'e düştü.
TL, merkez bankası tarafından desteklenen devlet bankalarının arka kapı dolar satışları olarak adlandırdıkları tüccar ve ekonomistlerden büyük bir destek aldı.
Reuters'e konuşan üç bankacının hesaplamalarına göre, sadece haftanın ilk üç gününde merkez bankasının net döviz rezervleri 8,5 milyar dolar düştü. Düşüşün Aralık ayında yaklaşık 18 milyar dolar olduğunu söylediler.
17 Aralık itibariyle, merkez bankasının net döviz rezervleri, müdahalelerin bir yansıması olarak bir hafta önceki 21.2 milyar $'dan 12.2 milyar $'a düştü ve en son Mayıs ayındaki seviyelere geriledi.
Üst düzey bir Türk yetkili de dahil olmak üzere operasyonlara aşina dört kaynağa atıfta bulunarak Perşembe günü, devlet bankalarının Erdoğan'ın açıklamasının ardından bu hafta başlarında yoğun bir şekilde dolar sattıklarını bildirdi. Devlet bankaları konuyla ilgili açıklama yapmadı.
Merkez bankası, bu hafta değil, bu ayın başlarında dolar satan piyasa müdahalelerini açıklamıştı. Perşembe günü yayıncı NTV'ye müdahaleleri tartışan Nebati, Türkiye'nin "elindeki tüm araçları olumlu yönde kullandığını" söyledi.
Türkiye'nin merkez bankası eski baş ekonomisti Hakan Kara, Twitter'da bankanın döviz satışlarının bu ay sadece Çarşamba günü 3 milyar dolar olmak üzere 17-20 milyar dolar olduğunu, ancak bunların özellikle nasıl kullanıldığının belirsiz olduğunu söyledi.
İsminin açıklanmasını istemeyen bir banka tüccarı, "Devlet bankaları forex dengesine önemli destek sağladı, ancak dolar satan sadece devlet bankaları değil" dedi.
2019-2020'de merkez bankası, lirayı istikrara kavuşturmak, Türkiye'nin döviz rezervlerini tüketmek ve siyasi muhalefetten sert eleştiriler almak için devlet bankaları aracılığıyla takas yoluyla yaklaşık 128 milyar dolarlık satışı destekledi.
Erdoğan'ın baskısı altında merkez bankası, enflasyonda %21'in üzerine çıkmasına rağmen Eylül ayından bu yana politika faizlerini 500 baz puan indirerek %14'e çekti. Fiyat artışlarının, kısmen liradaki değer kaybı nedeniyle gelecek yıl %30'u aşması bekleniyor.
Bu endişeleri yansıtan Türk Hava Yolları, işçi sendikası ile yaptığı anlaşmaya göre 2022 yılı için çalışanların maaşlarına enflasyon artı %65 oranında zam yapacak.
