Otomotiv pazarındaki daralma, sektördeki birçok etkenin bir araya gelmesiyle devam etmektedir. Emre Özpeynirci, bu daralmanın yıl sonunda 1,2 milyon adede gerileyebileceğini ifade etmektedir. Yıl başında 1,3-1,4 milyon adet olarak öngörülen pazar, mevcut koşullar nedeniyle önemli bir düşüş yaşamaktadır.
Temmuz ayında yaşanan yaklaşık %25'lik daralma, ağustos ayında da devam etmektedir. Ağustosun ilk iki haftasındaki verilere göre pazar, geçen yılın oldukça altında kalacak ve ay 75-80 bin adet seviyesinde kapanabilir. Bu durum, sektördeki oyuncular için ciddi bir endişe kaynağı haline gelmiştir.
ÖTV Matrahlarının Etkisi Nedir?
Özpeynirci, otomotiv pazarındaki en büyük sorunlardan birinin elektrikli araçlar için uygulanan ÖTV matrahları olduğunu belirtmektedir. 2,4 milyon TL'lik sınır, sektörde ciddi baskı yaratmakta; bu sınır aşıldığında vergi dilimi %25'ten %55'e çıkmaktadır. Bu durum, araç fiyatlarını doğrudan etkilemekte ve tüketicilerin alım gücünü azaltmaktadır.
Özellikle Hyundai Ioniq 6 gibi araçların fiyatları bu nedenle sınırda tutulmakta, TOGG T10X V2 ise 2 milyon 411 bin TL ile bu sınırda bulunmaktadır. %1'lik bir fiyat artışı, aracı %55'lik dilime sokarak fiyatını 3 milyon TL'nin üzerine çıkarabilmektedir. Mini Countryman ise bu sınırı aşarak 3,8 milyon TL'ye yükselmiştir.
Finansman Sorunları ve Pazar Daralması
Pazardaki daralmanın bir diğer önemli nedeni ise finansman koşullarıdır. BDDK'nın dört yıldır kredi vadelerini güncellememesi ve kredi oranlarının düşük kalması, nakit parası olmayan tüketicilerin sıfır araç alımını zorlaştırmaktadır. Tasarruf finansman şirketlerine getirilen sınırlamalar da filo ve premium araç satışlarını olumsuz etkileyebilir.
Ayrıca değerli madenlerdeki düşüş, altından kazanç sağlayanların otomobil alımına yönelmesini engellemektedir. Bu durum, otomotiv pazarında daha fazla daralmaya yol açabilir.
Çözüm Önerileri ve Sektör Geleceği
Özpeynirci, otomotiv sektöründeki sorunların çözümü için hurda teşvikinin güncellenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. 2018'deki 100 bin TL'lik teşvikin bugün anlamsız olduğunu ifade eden Özpeynirci, yerli üretim araçları kapsayacak yeni bir finansman modelinin bankalar aracılığıyla desteklenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Tofaş'ın K9 projesi, Ford Otosan ve Iveco gibi büyük yatırımların korunması ve yeni yatırımlar için yerli sanayiye özel teşviklerin hayata geçirilmesi de önem taşımaktadır. Özpeynirci, otomotiv sektörünün geleceğini belirleyecek iki kritik konunun ÖTV matrahları ve kredi koşulları olduğunu ifade etmektedir. Bu alanlarda yapılacak güncellemeler, otomotiv sanayisinin ekonominin lokomotifi olma özelliğini koruması açısından büyük önem taşımaktadır.
