Türkiye otomobil pazarında, SUV araçların payındaki yükseliş dikkati çekiyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye genelinde geçen yıl satılan sıfır otomobiller listesinin ilk 10'unda 6 SUV model yer aldı. Söz konusu SUV modellerinin ikisinin tamamen elektrikli, ikisinin hibrit ve kalan ikisinin benzinli olduğu tespit edildi.
SUV araçların pazar payındaki artış ne anlama geliyor?
Aynı dönemde yerli otomobil Togg'un T10X modeli 27 bin 583 satışla yılın en çok satılan otomobilleri listesinde 4'üncü sırada konumlandı. Öte yandan, bu dönemde SUV araçların toplam otomobil pazarından aldığı paydaki artış da göze çarpıyor. Geçen yıl toplam otomobil pazarındaki satışlar gövde tiplerine göre değerlendirildiğinde, en çok tercih edilen gövde tipi yüzde 61,9 pay ve 671 bin 819 ile SUV otomobiller oldu. Bu rakam 2024'te 556 bin 548 olarak gerçekleşti.
Bu otomobillerin yıllık bazda en keskin yükselişini 2023 yılında gerçekleştirdiği görüldü. Söz konusu yılda SUV otomobil satışları, 2022'ye göre yaklaşık yüzde 100 artışla 497 bin 16'ya çıktı. 2022 yılında toplam 249 bin 621 SUV araç satışı gerçekleşti.
SUV'ların dönüşümü nasıl gerçekleşti?
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan ODMD Yönetim Kurulu Başkanı Ali Haydar Bozkurt, otomotiv sektörünün son yıllarda belirgin bir dönüşüm sürecinden geçtiğini, bu değişimin merkezinde SUV modellerin yer aldığını söyledi. Global ve Avrupa pazarlarıyla paralel şekilde Türkiye'de de SUV modellere olan talebin istikrarlı biçimde arttığına dikkati çeken Bozkurt, binek otomobil pazarındaki büyümenin önemli bir bölümünü taşıyan SUV'ların, artık niş bir tercih olmaktan çıkarak pazarın ana akım segmenti haline geldiğini belirtti.
Bozkurt, Türkiye otomobil pazarında gövde tipi tercihlerinin son 7 yılda belirgin bir dönüşüm yaşadığını ifade ederek, uzun yıllar boyunca pazarın açık ara lideri konumunda olan sedan otomobillerin, özellikle 2018 sonrasında yerini giderek artan oranda SUV gövde tipli araçlara bırakmaya başladığını vurguladı. 2018 yılında toplam otomobil pazarının yalnızca yaklaşık yüzde 22'sini oluşturan SUV'lar, 2025 itibarıyla yüzde 60'ın üzerine çıkarak en çok tercih edilen gövde tipi haline gelecektir.
Bu dönüşümde hangi faktörler etkili oldu?
Bu hızlı yükselişin arkasında birden fazla dinamik bulunduğunu vurgulayan Bozkurt, tüketici tarafında çok yönlü kullanım, yüksek sürüş pozisyonu, güven hissi ve konfor beklentilerinin artmasının öne çıktığını belirtti. Arz tarafında ise üreticilerin daha yüksek katma değer sunan SUV modellere yönelmesinin, segmentin pazar payını her geçen yıl yukarı taşıdığını ifade etti. Ancak yalnızca tüketici algısındaki değişim, SUV pazar payındaki artışı açıklamak için tek başına yeterli değil.
Özellikle B ve C segment SUV model sayılarındaki artışın kritik bir rol oynadığı görülüyor. Geçmişte SUV denildiğinde daha çok D ve üzeri segmentlerde, yüksek fiyatlı ve sınırlı alım gücüne hitap eden modeller akla gelirken, 2018 sonrasında bu tablo köklü biçimde değişti. Üreticiler, B-SUV ve C-SUV segmentlerinde çok sayıda yeni model sunarak SUV modelleri geniş kitleler için erişilebilir hale getirdi.
Ali Haydar Bozkurt, 2018-2020 döneminde SUV pazar payındaki artışın daha kontrollü ve kademeli bir seyir izlediğini, 2021 sonrasında ivmenin belirgin biçimde hızlandığını kaydetti. 2021'de yaklaşık yüzde 35 seviyesine ulaşan SUV payının 2022'de yüzde 40 eşiğini aştığını, 2023'te ise yüzde 50 sınırını geçerek kritik bir eşiği geride bıraktığını aktardı. 2024 ve 2025 verilerine göre ise SUV'lar artık pazarda en çok tercih edilen gövde tipi oldu.
Bu noktada sedan otomobiller, toplam pazar içinde hala önemli bir hacme sahip olmakla birlikte en çok satılan gövde tipi olma özelliğini kaybetmiş oldu. Bozkurt, önümüzdeki döneme ilişkin projeksiyonlar değerlendirildiğinde, SUV gövde tipinin pazar liderliğini korumasının beklendiğini ifade etti. Elektrifikasyon süreciyle birlikte sunulan yeni elektrikli ve hibrit SUV modeller, bu eğilimi daha da güçlendirebilir.
Özellikle B ve C segment elektrikli SUV'ların yaygınlaşması, SUV'ların yalnızca gövde tipi değil, aynı zamanda teknolojik dönüşümün de taşıyıcısı olmasına yol açacaktır. Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Koyuncu da son iki yılın sonuçlarının SUV'ların Türkiye otomobil pazarında artık tartışmasız ana gövde tipi haline geldiğini çok net biçimde gösterdiğini söyledi. Koyuncu, 2024'te otomobil satışları arasında 556 bin 548 adet ile SUV modellerin pazarın yaklaşık yüzde 57'sini oluşturduğunu, 2025'te bunun 671 bin 819 adetlik satışla yüzde 62 seviyesine ulaştığını bildirdi.
2025'te pazarın yüzde 10,7 büyüme gösterdiğini, SUV segmentinin büyüyen pazarda kendi payını yüzde 5 büyüttüğüne işaret eden Koyuncu, bu sonuçları geçici bir trend olarak değil, kalıcı bir yapısal dönüşüm olarak okuduklarını belirtti. SUV'lar artık sadece üst segment ya da niş bir tercih değil, A, B ve C segmentlerinde ana akım tüketici tercihi haline gelmiştir. Sedan ve HB modeller pazar payı kaybederken, SUV'lar doğrudan bu alanı doldurmaya başlamıştır.
Bu gelişimde şüphesiz elektrikli ve hibrit araçların çoğalmasının da etkisi bulunmakta çünkü elektrikli ve hibrit araç satışlarındaki hızlı artışın önemli bir bölümü SUV gövde tipiyle gerçekleşiyor. Bu da SUV'ları sadece bugünün değil, elektrifikasyonla birlikte geleceğin de merkezi konumuna taşıyor. Koyuncu, SUV modellerdeki artış karşısında kendilerinin yetkili satıcılar olarak değişimlerini bu doğrultuda yaptıklarını belirterek, gerek deneme araç parklarını gerekse satış-servis danışanlarının eğitimlerini, değişen müşteri beklentilerine uyumlu hale getirdiklerini aktardı.
