ÖZEL HABER - DİLARA ADAK
Türkiye’de milyonlarca çalışan, EYT düzenlemesinin bıraktığı keskin ayrım nedeniyle tarihin en büyük emeklilik adaletsizliğiyle karşı karşıya. Aynı dönemde işe başlayan, benzer primleri ödeyen, aynı yıllarca emek veren çalışanların sadece bir tarihle birbirinden koparılması, çalışma hayatında büyük bir kırılma yarattı. Bu kırılmanın tam ortasında duran Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), “Kademeli emeklilik anayasal haktır” çağrısıyla Türkiye’nin dört bir yanında sesini yükseltiyor.
torun: EYT’yi 2 Ayla Kaçırdım,15 Yıl Geç Emekli Olacağım
İstanbul EMADDER Temsilcisi Selim Torun, EYT yasasının kapsam dışı bıraktığı milyonlarca çalışanın yaşadığı eşitsizliği örnekleyen en çarpıcı isimlerden biri olarak konuştu. Torun, 45 yaşında olduğunu, 20 Ekim 1999 sigorta girişine sahip bulunduğunu ve bugüne kadar 9.437 gün prim ödediğini belirterek, “EYT’yi sadece iki ayla kaçırdım. Akranlarımdan daha fazla prim ödemiş olmama rağmen benden 15 yıl önce emekli olacaklar. Ben ise 60 yaşını beklemek zorundayım. Bu durum kabul edilebilir değil. Anayasa Mahkemesi’nin de açık kararına göre bir gün farkla işe başlayan iki çalışan arasında emeklilikte 2 yıldan fazla yaş farkı olamaz. Bu nedenle kademeli emeklilik talep değil, anayasal haktır” dedi.
08.09.1999 tarihi kaderlerini değiştirdi
Torun’un işaret ettiği sorun, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 28 Aralık 2022’de yaptığı açıklama doğrultusunda çıkarılan 7438 sayılı EYT yasasının yalnızca 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişlerini kapsamasıyla ortaya çıktı. Yasa, uzun yıllardır SGK düzenlemelerinde uygulanan kademeli geçiş ilkesini bu kez devre dışı bıraktı ve çalışanları bir günle, bir ayla, bir yıl farkla ikiye bölen keskin bir ayrım yarattı. Bu ayrım nedeniyle kadınlarda 20 yıla, erkeklerde 17 yıla varan emeklilik uçurumları oluştu. Aynı işte, aynı koşullarda, aynı prim yüküyle çalışan milyonlar, sadece bir tarihle emeklilik hakkına erişimde geriye atıldı.
EMADDER milyonların sesini duyuruyor
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) ise bu adaletsizliğe karşı mücadele etmek için 6 Şubat 2023’te kuruldu. Dernek, kısa sürede büyüyerek 7 binden fazla aktif üyeye, 81 ilde yapılanmaya, 7 ilde fiziki temsilciliklere ve sosyal medya üzerinden bir milyonu aşan destekçiye ulaştı. EMADDER, SGK düzenlemelerinde tarihle yaratılan bu ayrımın ortadan kalkması için ülke genelinde büyük bir hak arama mücadelesi başlattı.
İstanbul Kartal’da üç kez, Ankara Anıtpark’ta bir kez, Bursa Kent Meydanı’nda bir kez olmak üzere toplam beş büyük miting düzenleyen dernek, on binlerce kişinin katılımıyla bu haksızlığı ülke gündemine taşıdı. Bunun yanı sıra pek çok ilde yapılan basın açıklamaları, stant çalışmaları, broşür dağıtımları ve sosyal medya tag kampanyalarıyla farkındalık oluşturan dernek, sesini hem kamuoyuna hem de karar vericilere duyurdu.
EMADDER: hemen emeklilik değil, Adil Emeklilik İstiyoruz
EMADDER, taleplerinin “hemen emeklilik” olmadığını özellikle vurguluyor. Dernek, ülke ekonomisini ve SGK dengesini gözeten, ancak çalışanları hakkaniyetli şekilde sisteme dahil eden bir kademeli emeklilik modeli istiyor. Bu modelin, staj, çıraklık, askerlik ve doğum borçlanması gibi uzun vadeli sigorta başlangıçlarıyla ilgili sorunları da çözeceğini belirten EMADDER, adaletin ancak böyle sağlanabileceğini ifade ediyor.
AYM Kararı Açık: Bir Gün arayla 20 Yıl Fark Olamaz
Derneğe göre mevcut yasa, Anayasa’nın 2, 5, 10 ve 60. maddeleriyle güvence altına alınmış sosyal devlet ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşmıyor. Zira yasa gereği 08.09.1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunan bir çalışan kadınlarda 38, erkeklerde 43 yaşında emekli olabilirken; 09.09.1999 sonrası giriş yapan bir çalışan kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşında emekliliğe hak kazanabiliyor. Bir gün farkla 15–20 yıla ulaşan bu uçurumun, hiçbir sosyal hukuk devleti açısından savunulabilir olmadığını savunan EMADDER, “Kademeli emeklilik anayasal haktır” diyerek mücadelesini sürdürüyor.
Dernek, bu yasa değişikliğinin toplum vicdanında da karşılık bulduğunu belirtiyor. EYT düzenlemesinin bu keskin ayrım nedeniyle milyonları dışarıda bıraktığını, yıllarca birlikte çalışan kişileri bir anda iki zıt kutba dönüştürdüğünü ifade eden EMADDER, adaletin sağlanması için kapı kapı dolaşmaya, sahada var olmaya ve sesini her platformda duyurmaya devam ediyor.
