Gün içinde yoğun bilgisayar, telefon ve tablet kullanımı ile birlikte mavi ışık filtreli gözlüklerin kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır. Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ahmet Altun, mavi ışığın güneşten ve dijital ekranlardan yayılan yüksek enerjili bir görünür ışık olduğunu ifade ederek, gündüz saatlerinde doğal mavi ışığa maruz kalmanın dikkat, uyanıklık ve biyolojik saatin düzenlenmesi açısından faydalı olduğunu belirtmiştir.
Doç. Dr. Altun, toplumda etkili bir çözüm olarak görülen mavi ışık filtreli gözlüklerin gerçek etkilerini ve dijital göz yorgunluğuna karşı alınması gereken doğru önlemleri açıklamıştır.
Mavi ışık gözlüklerinin etkileri nelerdir?
Uzun süre ekrana bakıldığında yaşanan göz kuruluğu, yanma, bulanık görme ve baş ağrısı gibi şikayetlerin doğrudan mavi ışıktan kaynaklanmadığını vurgulayan Doç. Dr. Ahmet Altun, araştırmaların büyük kısmının mavi ışık filtreli gözlüklerin bilgisayar kullanımına bağlı göz yorgunluğunu belirgin şekilde azalttığını göstermediğini belirtmiştir.
Ekrana bakarken yaşanan rahatsızlıkların çoğunun, odaklanma esnasında göz kırpma sayısının azalmasından ve uzun süre yakın mesafeye bakmaktan kaynaklandığı ifade edilmiştir. Mavi ışık filtreli gözlüklerin en güçlü olduğu ve fayda sağladığı alan ise uyku düzenidir.
Uyku düzenine katkısı nedir?
Akşam saatlerinde telefon veya bilgisayar kullanımı, uyku hormonu olan melatoninin salgılanmasını baskılayabilir. Gece çalışanlar, geç saatlere kadar bilgisayar başında olanlar ve yatmadan önce telefon kullananlar, bu gözlüklerden fayda görebilir. Ancak aynı etki, cihazların 'gece modu' özellikleri kullanılarak da elde edilebilir.
Doç. Dr. Altun, mavi ışık filtreli gözlüklerin sarı nokta veya retina hastalıklarını önlediğine dair güçlü bir bilimsel veri bulunmadığını hatırlatmıştır. Gözlük alırken dikkat edilmesi gereken hususlara da değinmiştir.
Gözlük alırken nelere dikkat edilmeli?
Doç. Dr. Altun, bu gözlüklerin kaliteli optik merkezlerden alınması gerektiğini, renkleri aşırı değiştirmeyen camların tercih edilmesi gerektiğini ve gereksiz yüksek filtre oranlarından kaçınılması gerektiğini belirtmiştir. Eğer bir kırma kusuru varsa, mutlaka uygun numaralı camlarla kullanılmalıdır.
Göz sağlığını korumada ve yorgunluğu önlemede basit yaşam tarzı değişikliklerinin daha etkili olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Altun, göz yorgunluğunu azaltmada 20-20-20 kuralını uygulamanın oldukça etkili olduğunu ifade etmiştir. Bu kural, her 20 dakikada bir 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzağa bakmayı önermektedir. Ayrıca düzenli molalar vermek, ekran parlaklığını ortam ışığına göre ayarlamak, gerekirse doktor kontrolünde yapay gözyaşı damlaları ve doğru numaralı gözlükler kullanmak şikayetleri azaltmada önemli bir rol oynamaktadır.
