Türkiye'de tütün ve tütün ürünleri kullanımına ilişkin 2008-2025 dönemini kapsayan veriler, kadınlar ve erkekler arasında farklılaşan bir eğilime işaret etmektedir. Resmî veriler, kadınlarda tütün kullanım oranının 17 yılda dikkat çekici bir şekilde yükseldiğini göstermektedir. Sağlık Bakanlığı verileri ve Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçlarından elde edilen bilgilere göre, 15 yaş ve üzerindeki erkeklerde tütün kullanım oranı yüzde 46, kadınlarda ise yüzde 20,6 olarak hesaplanmıştır.
Kadınlarda Tütün Kullanımındaki Artış Nedir?
Kadınlarda tütün kullanım oranı, 2008 yılındaki yüzde 15,2 seviyesinden 2025'te yüzde 20,6'ya yükselmiştir. Bu durum, göreli olarak yüzde 35'lik bir artış göstermektedir. Aynı dönemde erkeklerdeki oran ise yüzde 47,9'dan yüzde 46'ya gerilemiştir. Toplam tütün kullanım oranı da yüzde 31,2'den yüzde 33,2'ye çıkmıştır.
Toplam Kullanım Oranı Ne Durumda?
Türkiye genelindeki toplam tütün kullanım oranı 2008 yılında yüzde 31,2 iken, 2025'te bu oran yüzde 33,2'ye ulaşmıştır. Erkeklerde 2012 yılında yüzde 41,5, 2014 yılında ise yüzde 47,4 olarak kaydedilen oran, yıllar içinde dalgalı bir seyir izlemiştir. Ancak kadınlardaki kalıcı yükseliş, araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri olmuştur.
Pasif Etkilenim ve Sağlık Üzerindeki Etkileri Neler?
Dünya genelinde her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımıyla ilişkili nedenlerle yaşamını yitirdiği, bu ölümlerin 1,6 milyonunun pasif etkilenime bağlandığı belirtilmektedir. Türkiye'de ise 25 bini pasif etkilenim kaynaklı olmak üzere yıllık yaklaşık 125 bin ölümün tütünle ilişkili olduğu aktarılmaktadır. Tütün dumanına maruz kalmak, ürünü kullanmayan çocukları, gençleri, aileleri ve çalışanları da olumsuz etkilemektedir.
Sağlık Bakanlığı, il ve ilçelerde Tütünle Mücadele Timleri ile Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri kurarak bu konuda mücadele etmektedir. 1 Eylül 2025'ten itibaren faaliyete geçen timlerin bir milyondan fazla kişiye ulaşarak pasif etkilenim konusunda bilgilendirme yaptığı ve bırakmak isteyenlere danışmanlık hizmeti sunduğu ifade edilmektedir. 2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamında çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin önlenmesi öncelikli başlıklar arasında yer almaktadır.
Öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik eğitimler; Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Yeşilay, Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın iş birliğiyle yürütülmektedir.
