İnsan zekası mı, yapay zeka mı? Montreal Üniversitesi açıkladı: Kim daha yaratıcı?

Profesör Karim Jerbi liderliğinde ve dünyaca ünlü yapay zeka öncüsü Yoshua Bengio'nun katılımıyla gerçekleştirilen çalışma, bugüne kadar insan ve makine yaratıcılığı arasındaki en büyük karşılaştırma olarak kayıtlara geçti. Scientific Reports dergisinde yayımlanan bulgular, GPT-4, Claude ve Gemini gibi modellerin dilsel yaratıcılık gerektiren görevlerde ortalama insan skorlarını geride bıraktığını gösteriyor.

Profesör Karim Jerbi: "Çalışmamız, büyük dil modellerine dayalı bazı yapay zeka sistemlerinin artık iyi tanımlanmış görevlerde ortalama insan yaratıcılığını geride bırakabildiğini gösteriyor. Bu şaşırtıcı, hatta sarsıcı bir sonuç olabilir; ancak zirvedeki yaratıcılık hâlâ insana ait."

 

araştırma sonucunda Zirvedeki %10'luk Kesim Hala ‘Eşsiz’

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, yaratıcılığın "tavan" noktasıyla ilgili oldu. Yapay zeka modelleri ortalamayı geçse de, katılımcıların en yaratıcı %50'si test edildiğinde bu grubun ortalama puanı tüm yapay zeka modellerini geride bıraktı. Özellikle en yaratıcı %10'luk kesim, en gelişmiş yapay zeka modellerine bile çok büyük fark attı.

DAT Testi: Yaratıcılık Nasıl Ölçülüyor?

Araştırmacılar, insan ve makineleri aynı terazide tartmak için Iraksak İlişkilendirme Testi (DAT) yöntemini kullandı. Bu testte katılımcılardan, anlam bakımından birbirine olabildiğince uzak 10 kelime listelemeleri isteniyor.

• Yüksek Skorlu Örnek: "Galaksi, çatal, özgürlük, alg, mızıka, kuantum, nostalji, kadife, kasırga, fotosentez."
• Düşük Skorlu Örnek: "Kedi, köpek, masa, sandalye, elma, armut..." (Birbirine yakın kavramlar).

Yapay zeka bu listede çok başarılı olsa da, iş haiku (kısa şiir) yazmaya, film senaryosu özeti oluşturmaya veya kısa öykü kurgulamaya geldiğinde insan zihni derinlik ve özgünlük farkıyla öne çıkıyor.

Yapay Zekanın Yaratıcılık Ayarında 'Sıcaklık' Faktörü

Araştırma, yapay zekanın yaratıcılığının sabit olmadığını, teknik ayarlarla değiştirilebileceğini de ortaya koydu. "Sıcaklık" (Temperature) parametresi yükseltildiğinde yapay zeka daha maceracı, daha az tahmin edilebilir ve daha keşifçi yanıtlar veriyor. Ayrıca, komutların (prompt) yazım şekli de sonucu doğrudan etkiliyor; örneğin kelime kökenlerini (etimoloji) dikkate alması söylenen modeller çok daha yüksek yaratıcılık skorları elde ediyor.

Yapay Zeka Yaratıcı Profesyonellerin Yerini mi Alacak?

Çalışma, yapay zekanın bir rakip değil, bir "asistan" olarak görülmesi gerektiğini vurguluyor. Yapay zekanın insan yaratıcılığını yok etmeyeceği, aksine onu dönüştüreceği belirtiliyor.

İnsan ve Yapay Zeka Yaratıcılık Karşılaştırması

Geleceğin Yaratıcılık Formülü: İnsan-Makine İş Birliği

Profesör Jerbi'ye göre, yapay zeka yaratıcıların yerini almayacak; ancak hayal etme, keşfetme ve yaratma süreçlerini kökten değiştirecek. Gelecekte yaratıcılık, yapay zekayı bir araç olarak en iyi kullanan ve kendi benzersiz insan vizyonunu bu teknolojiyle birleştirenlerin elinde yükselecek.