Pasifik Okyanusu ekvatorundaki yüzey sularının alışılmışın dışına çıkarak aşırı ısınmasıyla tetiklenen El Nino, dünya genelindeki iklim dengelerini altüst etmeye devam ediyor. Sıcaklık ve yağış rejimlerini kökten değiştiren bu büyük iklim olayı, pek çok coğrafyada şiddetli kuraklık, taşkın ve kasırgalarla kendini gösteriyor.
Uzmanlardan Kritik Uyarılar ve Raporlar
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından yayımlanan Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi raporuna göre, El Nino etkilerinin Şubat 2027 tarihine kadar sürme ihtimalinin yüzde 100 seviyesine yakın olduğu vurgulandı. Aralık ayındaki zirve noktasına varmadan önce etkisini daha da artırması beklenen bu durumun, küresel sıcaklıkları yukarı çekeceği ve yağış rejimlerini değiştirerek sel ile kuraklık riskini tırmandıracağı ifade edildi. Benzer şekilde, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) de 2026 sonbaharı ile 2027 kışında çok güçlü bir El Nino yaşanma olasılığının yüzde 90 sınırını aştığını duyurdu.
Deniz Ekosistemleri ve Balıkçılık Tehdit Altında
Merkezi ABD'de bulunan düşünce kuruluşu Dünya Kaynakları Enstitüsünün (WRI) paylaştığı verilere göre, iklim olayının yarattığı sıcaklık dalgaları deniz yaşamı ve balıkçılık sektörünü ciddi şekilde baskılıyor. Derinden yüzey tabakalarına taşınan besin zengini suların azalması, balık popülasyonlarında küçülmeye ve yer değiştirmelere zemin hazırlıyor. Özellikle Peru kıyılarında hamsi ve ton balığı gibi ticari değeri yüksek türlerin zarar görmesi, balıkçılıkla geçimini sağlayan yerel halkın gelirini tehlikeye atıyor. Artan su sıcaklıkları deniz çayırları ile yosun ormanlarına zarar verirken, mercan resiflerinde de kitlesel ağarma süreçlerini tetikliyor.
Bölgesel Kuraklık ve Sel Tehlikeleri
WRI raporunda, yağış dengelerinin bozulmasıyla birlikte dünyanın farklı köşelerinde zıt hava olaylarının görüleceği aktarılıyor. Karayipler, Orta Amerika, Hindistan, Afrika'nın bazı bölgeleri, Endonezya ve Avustralya genelinde kuraklığın tarım ve su rezervleri üzerinde baskı kuracağı tahmin ediliyor. Buna karşın ABD'nin güneyi, Peru, Ekvador, Doğu Afrika ile Orta Doğu ve Orta Asya'nın belirli kesimlerinde ise aşırı yağışların sel felaketlerine yol açabileceği öngörülüyor.
Endonezya'da Orman Yangınları ve Yaban Hayatı Krizi
Yerel başında yer alan bilgilere göre, Endonezya'da ocak ayından bu yana süren orman yangınlarında yaklaşık 896 bin hektarlık alan kül oldu. Eğitim faaliyetlerinin aksadığı ülkede, Sumatra ve Kalimantan başta olmak üzere milyonlarca vatandaş yoğun dumandan olumsuz etkilenirken, ülke genelinde yaklaşık 175 bin kişide solunum yolları rahatsızlıkları tespit edildi. Uzmanlar, sıcaklıkları artırıp kuraklığı şiddetlendiren El Nino'nun yangınların yayılmasında kilit rol oynadığını belirtiyor. Öte yandan bu felaket, Sumatra kaplanı, Cava gergedanı ve Borneo orangutanı gibi nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan yaban hayvanlarını giderek daralan alanlara hapsediyor.
Kasırgalar ve Muson Yağışlarındaki Düşüş
Pasifik Okyanusu'nun doğu kesiminde kasırga faaliyetlerinde belirgin bir artış kaydedildi. Uzmanlar, okyanus sularının ısınması ile atmosferin üst katmanlarındaki rüzgarların zayıflamasının kasırgaların güçlenmesi için ideal ortamı hazırladığını ifade ediyor. Doğu Pasifik'te bu yıl 22 tropikal fırtına ve 12 kasırga kayıtlara geçerken, bu rakamların sezonun bitimine iki ay kala yıllık ortalamaların üzerine çıktığı bildirildi. Diğer yandan, sıcak ve kurak havanın hâkim olduğu Hindistan'da tarımsal üretim için hayati önem taşıyan muson yağışları mevsim normallerinin altında kaldı. Hindistan Meteoroloji Dairesi verilerine göre, yağış oranları doğu ve kuzeydoğuda ortalamanın yüzde 26, güney eyaletlerinde ise yüzde 24 altında seyretti.
Batı Pasifik'te Tayfun Rekoru
Pasifik Okyanusu'nun batı yakasında etkili olan Maysak ve Dujuan tayfunları, Çin'in doğu kıyıları ile Japonya'da geniş çaplı su baskınları ve heyelanlara neden oldu. Japonya Meteoroloji Ajansı verilerine göre, Batı Pasifik'te bu sezon 10 tropikal siklon oluştuğu ve bu sayının 1966 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı açıklandı. Uzmanlar, yılın kalan bölümünde yeni tayfunların meydana gelebileceği ve bölge ülkelerinde ek olumsuzluklara yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
(Kaynak ve Görsel: Anadolu Ajansı)
