Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, enerji maliyetlerindeki artışın etkisiyle tüketici fiyatlarının gelecek yılın başlarına kadar daha da yükselebileceği uyarısında bulundu. Ueda, yüzde 2'lik enflasyon hedefini korumak için para politikasında uygun ayarlamalar yapacaklarını ifade etti.
Enflasyonun Temel Eğilimi Nedir?
Ueda, enflasyonun temel eğiliminin yüzde 2 civarında seyredeceğini öngördüklerini, ancak yukarı yönlü bazı risklerin de farkında olduklarını açıkladı. Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı, Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından düzenlenen Michel Camdessus Merkez Bankacılığı Konferansı'nda Japonya'nın cari fazlası ve kurumsal uyum süreçlerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Ueda, Japonya'nın cari işlemler dengesinin yıllar içinde ciddi bir değişim geçirdiğini belirtti. Ülkenin 1980'lerin başından itibaren sürekli cari fazla verdiğini ve bu fazlanın 40 yıl boyunca Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 2 ila 4'ü arasında seyrettiğini söyledi.
Yurt Dışı Yatırımlar ve Cari Fazla
1980'lerde GSYH'nin yüzde 4'ünü aşan mal ticareti fazlasının zamanla açığa dönüştüğüne dikkat çeken Ueda, yurt dışı yatırımlardan elde edilen gelirlerin cari fazlanın ana kaynağı haline geldiğini vurguladı. Bu sürecin Japonya'yı 'dünyanın üretim atölyesi' konumundan 'dünyanın finansörü' konumuna taşıdığını ifade etti.
Japon şirketlerinin 1990'ların sonlarından itibaren kaynaklarını ağırlıklı olarak yurt dışı yatırımlara yönlendirdiğini hatırlatan BoJ Başkanı, son dönemde ise iş gücü kıtlığı, karbonsuzlaşma ve dijital dönüşüm gibi etkenlerle yurt içi yatırımların yeniden arttığını dile getirdi.
Tüketici Fiyatlarında Beklenen Artışlar
Konferansın ardından IMF Başkanı Kristalina Georgieva'nın sorularını yanıtlayan Ueda, Japonya'da para politikasının normalleştirilmesindeki temel hedefin fiyat istikrarı olduğunu, bu hedefe ulaşılmasının kaynakların etkin dağılımını destekleyeceğini belirtti. BoJ'un son toplantısında, onlarca yıl sonra ilk kez enflasyonun temel eğiliminin yüzde 2'ye ulaştığını açıkladığını hatırlatan Ueda, "Bu önemli bir dönüm noktası ancak daha yapılacak çok iş var" dedi.
Ueda, Japonya'da temel ücretlerdeki yüzde 2,5 ila 3 oranındaki artışın, enflasyon hedefiyle uyumlu olduğunu söyleyerek, ancak yüzde 2'lik enflasyonun henüz toplumsal bir norm haline gelmediğinin altını çizdi. Enerji fiyatlarındaki artışın tüketici fiyatlarına yansımaya başladığını belirten Ueda, "Tüketici fiyatlarındaki artış şu an yüzde 3 civarında ve gelecek yılın başlarına kadar daha da yükselmesi bekleniyor" uyarısında bulundu.
Bölgedeki çatışmaların sona ermesi varsayımıyla enflasyonun 2027-2028 yıllarında yeniden yüzde 2'ye döneceğini öngördüklerini söyleyen Ueda, "Enflasyonun temel eğiliminin yüzde 2 civarında kalmasını bekliyoruz ancak yukarı yönlü risklerin de farkındayız" ifadelerini kullandı. Ueda ayrıca, diğer merkez bankalarının aldığı kararları yakından takip ettiklerini, bu kararların varlık fiyatlarını ve dolayısıyla Japon ekonomisini doğrudan etkilediğini belirtti.
Yapay Zeka ve İş Gücü Açığı
Yapay zeka yatırımlarının Japonya ekonomisine etkilerini de değerlendiren Ueda, bu teknolojinin ihracatı, üretimi ve kısmen fiyatları artırarak olumlu bir talep yarattığını belirtti. Ancak yapay zekanın uzun vadede istihdam üzerindeki etkilerinin belirsiz olduğuna işaret eden Ueda, "Yapay zekanın iş gücünün yerini alacağına dair endişeler var. Genel iş gücü talebi azalabilir, ancak ciddi bir iş gücü açığı yaşayan Japonya bu durumdan avantajlı çıkabilir" dedi.
Öte yandan, iş gücü piyasasındaki katılıklar nedeniyle Japonya zorlanabilir, çünkü yapay zekanın verimli kullanılabilmesi için iş gücünün esnek bir şekilde yeniden dağıtılması gerekir. Son olarak finansal istikrara yönelik siber risklere dikkat çeken Ueda, Japonya'da son aylarda siber saldırılarda keskin bir artış yaşandığını sözlerine ekledi.
