TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifini kabul etti. Teklif; infaz indirimleri, avukatlık disiplin hükümleri, bilişim suçlarıyla mücadele, kamu ihale süreçleri, hakaret suçuna ilişkin düzenlemeler ve sosyal medyada içerik kaldırma mekanizmasına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.
31 Temmuz 2023 ve Öncesi Suçlar İçin 3 Yıl Erken Tahliye
Teklife göre, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar bakımından hükümlüler, kapalı cezaevinden açık cezaevine ve açık cezaevinden denetimli serbestliğe 3 yıl erken ayrılabilecek.
Bu düzenlemenin dışında kalan suçlar:
Terör ve örgütlü suçlar
Alt-üst soya, eşe, kardeşe karşı kasten öldürme
Cinsel saldırı
Çocuğun cinsel istismarı
Kadına yönelik kasten öldürme
Kendini savunamayacak durumda olanlara karşı suçlar
Toplam hapis cezası 10 yıldan az olan hükümlüler, kapalı cezaevinde en az 1 ay, cezası 10 yıl ve üzeri olanlar ise en az 3 ay kaldıktan sonra açık cezaevine geçebilecek. Açık cezaevindeki hükümlüler ise 3 yıl erken denetimli serbestliğe çıkabilecek.
İcra ve İflas Kanunu’nda Yeni Düzen: Harç Yatırmayanın Başvurusu Reddedilecek
Düzenlemeye göre:
Nispi harç veya teminat yatırmayanların ihalenin feshi talepleri kesin olarak reddedilecek.
Eksik harç/teminat yatırılması hâlinde mahkeme 2 haftalık kesin süre verecek.
Sürede tamamlanmaması hâlinde dosya üzerinden kesin ret yapılacak.
Ayrıca, aciz belgesi düzenlenmeden önceki 1 yıl içinde yapılan bağışlamalar iptale tabi olacak. Aile bireyleri ve yakın çevre arasında yapılan bazı devirler ise aksi ispat edilmedikçe bağış sayılacak.
Avukatlara Disiplin Cezaları Yeniden Düzenleniyor
Avukatlık Kanunu’nda yapılan köklü değişikliklerle disiplin cezaları yeniden şekillendirildi:
Yeni ceza türleri:
Uyarma
Kınama
Para cezası
İşten çıkarma
Meslekten çıkarma
Ayrıca Beş yıl içinde tekrar disiplin suçu işleyenlere bir derece ağır ceza uygulanacak.
İşten çıkarma cezası almış bir avukat 5 yıl içinde yeni bir orta düzey disiplin suçu işlerse meslekten çıkarılacak.
Meslekten çıkarma haricinde verilen cezalar 5 yıl sonra sicilden silinebilecek.
Dolandırıcılık ve Nitelikli Dolandırıcılık Artık Asliye Ceza Mahkemelerinde
TCK’daki “dolandırıcılık” suçlarına ilişkin yargılama birliği sağlanarak tüm dosyaların asliye ceza mahkemelerinde görülmesi kararlaştırıldı. Ancak halihazırda ağır cezada görülen davalar mevcut usulle tamamlanacak.
Akıl Hastalığı ve Taksirli Yaralama Hükümlerinde Değişiklik
Kısmi akıl hastalarına hem ceza hem de sağlık tedbiri uygulanacak.
Tedavi süreleri suçun niteliğine göre en az 6 ay – 1 yıl arası olacak.
Taksirle yaralama cezaları artırıldı:
Basit yaralamada ceza 4 ay – 2 yıl,
Birden fazla kişinin yaralanmasında 9 ay – 5 yıl arası olacak.
Güveni Kötüye Kullanma ve Ses & Gaz Fişeği Silahlarına Ceza Artışı
Motorlu araçların konu olduğu güveni kötüye kullanma suçu nitelikli hal sayılacak ve cezalar artırılacak.
“Kurusıkı” olarak bilinen ses ve gaz fişeği silahlarıyla ateş edenlere verilen hapis cezaları arttırılıyor.
Örgüt Suçlarında Ceza Artışı ve Çocukların Kullanılmasına Ağırlaştırma
Örgüt kurma ve yönetme suçlarında:
Alt sınır 4 yıldan 5 yıla
Üst sınır 8 yıldan 10 yıla çıkarıldı.
Çocukların örgüt faaliyeti çerçevesinde araç olarak kullanılması hâlinde ceza yarısından bir katına kadar artırılacak.
Ulaşım Araçlarının Engellenmesi Artık Ayrı Suç
Teklifle:
Kara araçlarının hareketinin engellenmesi: 1–3 yıl hapis
Deniz ve demiryolu araçlarında: 3–7 yıl
Hava araçlarında: 5–10 yıl
Aracın başka yere götürülmesi hâlinde cezalar daha da artacak.
Bilişim Suçlarıyla Elde Edilen Para İçin ‘Hesap Askıya Alma’ Mekanizması
Nitelikli dolandırıcılık, banka/kredi kartı dolandırıcılığı ve siber hırsızlık suçlarında:
Banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformlarındaki hesaplar 48 saate kadar askıya alınabilecek.
Askıya alma kararı savcılığa bildirilecek, şüpheli hesap hareketlerine hakim kararıyla el konulabilecek.
Suçtan elde edilen paranın mağdura iadesi mümkün olacak.
Sosyal Medyada İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli Düzenlemesi Yeniden Şekilleniyor
Yeni düzenlemelere göre:
Kişilik haklarını ihlal ettiği iddia edilen içerikler için sulh ceza hakimine başvurulabilecek.
İhlalin açık olduğu durumlarda hakim 24 saat içinde içerik kaldırma/erişim engeli verecek.
URL bazlı engelleme esası getirildi; tüm siteye erişim engeli ancak zorunlu hâllerde uygulanabilecek.
Kararların gereğini yerine getirmeyen sosyal medya platformları için bant genişliği %50 daraltılabilecek.
Kararlara uymayan içerik ve yer sağlayıcılarına 1000–5000 gün adli para cezası verilecek.
Genel Sağlık Sigortası Borçları Sıfırlanıyor
1 Ocak 2016 öncesine ait ödenmemiş GSS primleri ve fer’i borçlar tamamen silinecek.
Daha önce ödenmiş primler ise iade edilmeyecek.
Esnafın Fiyat Tarifeleri İçin Yeni Model
Esnaf ve sanatkârlar tarafından hazırlanan fiyat tarifeleri:
Oda tarafından hazırlanacak,
Birlik tarafından 30 gün içinde onaylanacak veya reddedilecek,
Ticaret Bakanlığı görüşü gereken tarifelerde karar süreci duracak,
İtiraz durumunda uzlaşma komisyonu devreye girecek.
Fiyatlar, maliyet, kâr marjları ve enflasyon hedefleri dikkate alınarak belirlenecek.
11. Yargı Paketi Pek Çok Alanda Kapsamlı Değişiklik Getiriyor
Kamuoyunda geniş yankı uyandıran 11. Yargı Paketi, özellikle infaz düzenlemeleri, sosyal medyada içerik kaldırma süreçleri, bilişim suçlarıyla mücadele ve avukatlık disiplin cezaları gibi birçok kritik başlıkta kapsamlı yenilikleri beraberinde getiriyor. Teklifin yasalaşması hâlinde, hem ceza adaleti sistemi hem de idari süreçlerde önemli dönüşümler yaşanacak.
