Bir elektrikli araç yangınında kullanılan su miktarı şaşırtıcı boyutlara ulaşabiliyor. Kaza yapan bir Tesla Semi için yaklaşık 189 bin litre su harcanması bunun çarpıcı örneklerinden biri. Peki itfaiyeciler neden bu kadar fazla su kullanmak zorunda kalıyor ve bataryalar neden kolayca söndürülemiyor?
Elektrikli Araç Yangınlarında Su İhtiyacı Neden Artıyor?
Bir otomobilin alev alması, ister benzinli ister elektrikli olsun, ciddi bir tehlike demek. Ancak elektrikli araçlarda kullanılan büyük lityum iyon bataryalar, yangına müdahale eden itfaiye ekiplerini çok daha farklı bir sorunla karşı karşıya bırakabiliyor. Batarya paketlerindeki sıcaklık yaklaşık 1000 santigrat dereceye ulaşabilirken, alevleri söndürmek için gereken su miktarı da geleneksel otomobillerin çok üzerine çıkabiliyor.
Benzinli veya dizel bir araç yangınını söndürmek için yaklaşık 1892 ila 3785 litre su yeterli olabilirken, elektrikli otomobillerde bu miktar on binlerce litreye ulaşabiliyor. Hatta bazı olaylarda yüz bin litre sınırının da aşıldığı görülüyor. Bunun nedeni yalnızca bataryaların çok yüksek sıcaklıklara ulaşması değil, yangının hücrelerin içinde devam edebilmesi ve söndürülmüş gibi görünen bir bataryanın yeniden alev alabilmesi.
Yangınlarda Kullanılan Su Miktarına Dair Örnekler
Elektrikli otomobil yangınlarını söndürmek için gereken su miktarına ilişkin tek bir standart değer yok. Bataryanın büyüklüğü, hasarın boyutu ve yangının ne kadar ilerlediği gibi etkenler müdahaleyi değiştirebiliyor. Ancak yaşanan bazı olaylar, itfaiye ekiplerinin karşılaşabileceği zorluğun boyutunu gösteriyor. En dikkat çekici örneklerden biri, kaza sonrasında alev alan bir Tesla Semi elektrikli kamyon. Bu araçtaki yangına müdahale sırasında yaklaşık 189 bin 270 litre su kullanıldı.
Bir otomobil yangınında alışılmış miktarların çok üzerine çıkan bu tüketim, büyük batarya paketlerinin soğutulmasının ne kadar güç olabileceğini ortaya koyuyor. 2023 yılında ABD'nin Massachusetts eyaletine bağlı Wareham kentinde yaşanan bir başka olayda, elektrikli araç yangınını söndürmek için 41 bin 639 litreden fazla su harcandı. New Hampshire eyaletinin Bedford kentindeki bir kazada ise itfaiyeciler alevleri kontrol altına almak için 22 bin 712 litreden fazla su kullanmak zorunda kaldı.
Batarya Yangınlarını Söndürmek Neden Zor?
Elektrikli araç yangınlarına müdahaleyi güçleştiren temel sorun, lityum iyon bataryalarda ortaya çıkabilen termal kaçak süreci. Bataryanın içindeki bir hücre hasar gördüğünde veya aşırı ısındığında, kendi kendini besleyen bir ısınma reaksiyonu başlayabiliyor. Bu süreçte hücrenin sıcaklığı hızla yükselirken açığa çıkan ısı, yanındaki hücreleri de etkileyebiliyor. Böylece başlangıçta sınırlı bir bölgede ortaya çıkan sorun, batarya paketinin diğer bölümlerine yayılan zincirleme bir reaksiyona dönüşebiliyor.
İtfaiyeciler açısından en büyük güçlüklerden biri, aracın dışındaki alevlerin söndürülmesinin bataryadaki reaksiyonun durduğu anlamına gelmemesi. Bataryanın içinde yoğun ısı üreten hücreler, dışarıdan bakıldığında yangın kontrol altına alınmış gibi görünse bile tehlike oluşturmaya devam edebiliyor. Üstelik lityum iyon bataryalarda kullanılan katot malzemeleri yüksek sıcaklıklarda oksijen açığa çıkarabiliyor. Bu durum, yangının yalnızca dışarıdan alınan oksijene bağımlı olmadan da devam etmesine neden olabiliyor.
