ABD'nin İran'a yönelik saldırı tehditlerinin artmasıyla birlikte Avrupa Birliği, İran Devrim Muhafızları'nı terör örgütü listesine ekleme kararı aldı. Bu kararın arkasında yatan gerekçe, İran'da yönetim karşıtı gösterilerin kanlı bir şekilde bastırılması olarak öne çıkıyor. Devrim Muhafızları, 1979 yılında İslam devriminin korunması ve düzenli orduya alternatif olarak kurulmuş bir askeri yapı olarak dikkat çekiyor.
Devrim Muhafızları'nın Kuruluşu ve Yapısı Nasıldır?
İslam devriminin ilk lideri Ruhullah Humeyni tarafından kurulan Devrim Muhafızları, zamanla İran'ın en önemli askeri, siyasi ve ekonomik gücü haline geldi. Ayetullah Ali Hamaney döneminde güçlenen bu yapı, 190 binden fazla askeri personeliyle dikkat çekmektedir. Devrim Muhafızları, kara, deniz, hava ve istihbarat birimleri oluşturarak, İran'ın stratejik silahlarının denetimini de üstlenmiştir.
Devrim Muhafızları'nın Besiç direniş gücü, muhaliflerin bastırılmasında ve kadınların başörtüsü zorunluluğuna uyup uymadıklarının denetlenmesinde aktif rol oynamaktadır. Bu gönüllü milis gücü, zamanla 100 bini aşan bir sayıya ulaşmıştır. Ayrıca, Devrim Muhafızları'nın Kudüs gücü, İran'ın Ortadoğu'daki etkisini artırmak amacıyla kurulmuş ve bu güç, İran'ın direniş ekseni içinde yer alan grupların eğitimini, silahlandırılmasını ve desteklenmesini üstlenmiştir.
Kudüs Gücünün Rolü ve Etkisi Nedir?
Kudüs gücü, özellikle Suriye iç savaşında Esad rejiminin desteklenmesinde ve Irak'ta DAEŞ ile mücadelede önemli bir rol oynamıştır. Washington yönetimi, Kudüs gücünü Irak ve diğer Ortadoğu ülkelerinde Amerikalıların ölümüyle sonuçlanan saldırılardan sorumlu tutmaktadır. Kudüs gücünün güçlenmesinde en önemli etkenlerden biri, 2020 yılında Bağdat'ta ABD'nin düzenlediği saldırıda öldürülen Kasım Süleymani'dir.
Devrim Muhafızları, stratejik askeri operasyonların sorumluluğunu da üstlenmiş ve Hürmüz Boğazı'nın denetimi gibi kritik görevleri almıştır. Ayrıca, İran'daki füzelerin kontrolü de Devrim Muhafızları'nın hava kuvvetlerine verilmiştir.
İran Siyasetinde Devrim Muhafızları'nın Etkisi Nasıldır?
Devrim Muhafızları, İran siyasetinde de önemli bir etkiye sahiptir. Birçok eski Devrim Muhafızı, siyasete girerek en üst kademelere kadar yükselmiştir. Eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ve Meclis Başkanı Ali Laricani, bu isimler arasında yer almaktadır. Ahmedinejad döneminde, birçok eski Devrim Muhafızı yönetimde kilit görevlere atanmıştır.
Devrim Muhafızları'nın üst düzey isimlerinin hükümeti eleştiren açıklamalar yapması, İran'da sıkça rastlanan bir durum haline gelmiştir. Örneğin, Eski Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed El Caferi, 2015 yılında Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin Batılı ülkelerle nükleer anlaşmaya varmasını açıkça eleştirmiştir.
Ekonomik Etkileri ve Kontrol Alanları
Devrim Muhafızları, yan kuruluşlarıyla İran ekonomisinde de önemli bir rol oynamaktadır. Ülke ekonomisinin en az üçte biri Devrim Muhafızları'nın kontrolüne geçmiştir. Savunma sanayi dışında, konut, baraj, yol inşaatları, petrol ve doğal gaz projeleri gibi birçok sektörde etkinlik göstermektedir. Devrim Muhafızları bünyesinde, "Peygamber'in mührü" adı verilen bir mühendislik birimi de bulunmaktadır.
Bu birim, on binlerce çalışanıyla mühendislik ve inşaat sektörlerinde milyarlarca dolarlık ihalelere girmektedir. Ayrıca, Devrim Muhafızları'nın istihbarat birimi de güçlendirilmiş ve Hamaney, 2009 yılında Ahmedinejad'ın yeniden seçilmesinin ardından patlak veren protestoları engellemede İstihbarat Bakanlığı'nın yetersiz kalmakla suçlamıştır. Batılı analistler, Devrim Muhafızları'nı İran'da demokrasinin ilerlemesinde en büyük engellerden biri olarak değerlendirmektedir.
