İran-Irak Savaşı'nda hayatını kaybeden ve naaşlarına savaşın bitiminden 38 yıl sonra ulaşılan 350 İran askerinden 110'u için Tahran'da cenaze töreni düzenlendi. Bu tören, İran ile Irak arasında 1980-1988 yıllarında yaşanan ve modern tarihinin en yıkıcı çatışmalarından biri olarak kayıtlara geçen savaşın ardından gerçekleştirilen önemli bir anma etkinliği oldu.
Savaşın sona ermesinden bu yana geçen 38 yılın ardından Irak topraklarında yürütülen arama ve kazı çalışmalarında kimliklerine ve naaşlarına ulaşılan toplam 350 İran askerinden 110'u, Tahran Üniversitesi yerleşkesinde düzenlenen törenle anıldı. Tören, kayıpların anısını yaşatmak ve ailelerine bir nebze olsun teselli sunmak amacıyla gerçekleştirildi.
Resmi Tören ve Katılımcılar
Tahran Üniversitesi kampüsünde düzenlenen törene İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Ahmed Vahidi’nin yanı sıra çok sayıda üst düzey siyasi ve askeri yetkili katıldı. Törene katılanlar, ülkenin hafızasında derin izler bırakan dönemin acılarını bir kez daha hatırladı.
Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre, ulaşılan 350 askerin 110'u Tahran'daki törenlerin ardından defnedilirken, kalan 240 asker ise ülkenin farklı eyaletlerinde düzenlenecek törenlerle son yolculuklarına uğurlanacak. Bu durum, İran toplumunda kayıpların anılması açısından büyük bir önem taşıyor.
İran-Irak Savaşı'nın Tarihçesi
İran ile Irak arasında 8 yıl süren ve 1988 yılında ateşkesle sonuçlanan savaşta hayatını kaybeden ancak çatışma sahalarında cenazelerine ulaşılamayan binlerce asker, İran toplumunda 'isimsiz askerler' olarak anılıyor. Savaşın başlangıcı, 22 Eylül 1980 olarak kayıtlara geçerken, 20 Ağustos 1988'de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 598 sayılı kararıyla sona erdi.
Geçmişe dayanan sınır ihtilafları ve Şattül Arap su yolu üzerindeki kontrol mücadelesi, 1975 Cezayir Anlaşması ile geçici olarak yatışmıştı. Ancak 1979 yılında İran’da Ayetullah Ruhullah Humeyni liderliğinde gerçekleşen İslam Devrimi, iki ülke arasındaki diplomatik dengeleri altüst etti. Irak lideri Saddam Hüseyin’in Şattül Arap su yolundaki hak iddialarını gerekçe göstererek savaş ilan etmesiyle başlayan çatışmalar, iki ülkenin de başkentlerini hedef alan bombalamalara sahne oldu.
Naaşların Ülkeye Getirilmesi ve Törenlerin Önemi
Irak topraklarında yürütülen ortak ve bireysel arama faaliyetleri neticesinde ulaşılan naaşlar, belirli aralıklarla sınır kapılarından geçirilerek ülkeye getiriliyor ve aileleriyle buluşturuluyor. Bu törenler, İran'da hem milli hafızanın canlı tutulmasında hem de geride kalan ailelerin uzun süren belirsizliklerinin son bulmasında sembolik bir önem taşıyor.
Büyük sivil ve askeri kayıpların yanı sıra devasa ekonomik yıkımlara yol açan 8 yıllık savaş, her iki tarafın da kabul ettiği Birleşmiş Milletler kararıyla 1988'de son buldu. Tahran'daki cenaze töreni, bu acı tarihsel sürecin bir parçası olarak, kayıpları anma ve hatırlama adına önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
