Hazal Tunç ve arkadaşları, sekiz yıl önce aile içi şiddet mağdurlarına ve boşanmışlara yardım etmek için Türkiye'nin ilk kadınlara özel sokak pazarını kurdular ve bugüne kadar tüm şiddet mağdruları ve boşanmış kadınlara iş ve güvenlik sağlandı.
Türkiye'deki kuruluşlar ve şirketler gibi, pazar da sadece son iki ayda liranın değerinin %48'ini kaybettiği bir para birimi krizinin sonucu olarak iş dünyasının çarpıcı biçimde küçüldüğünü gördü.
Güneydoğudaki Kürt ağırlıklı Diyarbakır kentindeki pazar, ilk yıllarında canlı bir ticarete sahipti, ancak son iki yılda, özellikle son altı ayda, liradaki çöküş, fiyatların yükselmesine ve hane bütçelerinin azalmasına neden olduğu için düştü.
Sebze ve meyve pazarının kurulmasına yardımcı olan üç çocuk annesi 46 yaşındaki Tunç, "Satışlar tamamen durma noktasına geldi. Eskiden müşteriler iki kilo havuç alırdı. Şimdi gelip üç havuç alıyorlar" dedi.
Lira krizine, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın enflasyondaki keskin artışa ve ekonomistlerin uyarılarına rağmen faiz oranlarını düşürme baskısı yol açtı.
Daha mutlu günlerde, 256'ya kadar kadın, ürünlerini sokak pazarında satarak geçimini sağladı, ancak bu, 69'a düştü.
Tunç, "İnsanların satın alma gücü neredeyse tamamen gitti ve satış gücümüz de öyle" dedi.
"Herkes vazgeçti."
Hükümetin mevduat koruma planını açıklamasının ve devletin milyarlarca dolar satan bir dizi piyasa müdahalesini desteklemesinin ardından lira geçen hafta keskin bir toparlanma kaydetti.
"Eğer (hükümet) müdahale edebileceklerse neden üç ay dört ay beklediler?" dedi. "Pek çok insan intihar etti, borca girdi. Eğer (hükümet) çözebildiyse neden yapmadılar?"
Bir hafta önce hükümet harekete geçmeden önce bir dolar 18 lira değerindeydi. Pazartesi günü 11.4 lira değerindeydi, ancak yine de bir yıl öncesine göre %35 düştü.
Ekonomistler, liranın ve bununla birlikte insanların yaşam standartlarının kırılganlığını koruduğunu söylüyor. İthalat fiyatlarının artması ve perakendecilerin artan mal, enerji ve işçilik maliyetlerini karşılaması nedeniyle, yıllık enflasyonun geçen ayki %21'den gelecek yıl %30'a yükselmesi bekleniyor.
Sebze satıcısı Hanım Doğan, insanların artık temel gıda maddelerini almakta bile zorlandıklarını söyledi.
"Akşam ekmek 4 lira, ertesi sabah 7 lira. İnsanlar şaşkın ve ne yapacağını bilemiyor. Daha önce 5 kilo portakal alan kişi şimdi 1-2 kilo alıyor" dedi.
