Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayında marketlerde 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise fiyat düşüşü yaşandığını bildirdi. Bayraktar, bu durumu açıklarken, üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimlere dikkat çekti.
Fiyat Farkları Hangi Ürünlerde En Yüksek?
Geçtiğimiz ay, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 461,2 ile havuçta görüldüğünü belirten Bayraktar, bu ürünü yüzde 444,4 ile elmanın, yüzde 236,6 ile yeşil mercimeğin, yüzde 231,6 ile kabağın ve yüzde 219,5 ile maydanozun takip ettiğini ifade etti. Havuç, markette üretici fiyatının 5,6 katına, elma ise 5,4 katına satılmaktadır.
Örneğin, üreticide 11 lira olan havuç, marketlerde 61 lira 73 kuruşa, 18 lira 75 kuruş olan elma ise 102 lira 7 kuruşa satılmaktadır. Yeşil mercimek, 24 lira 21 kuruş olan fiyatıyla marketlerde 81 lira 50 kuruşa, 17 lira 64 kuruş olan kabak ise 58 lira 49 kuruşa ulaşmıştır. Maydanozun marketteki satış fiyatı ise 6 lira 82 kuruşken 21 lira 79 kuruşa çıkmıştır.
Temmuzda Fiyatı En Fazla Artan ve Düşen Ürünler Hangileri?
Fiyatı en fazla artan ürünün markette sivri biber, üreticide ise havuç olduğunu belirten Bayraktar, temmuzda markette 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde fiyat düşüşü görüldüğünü vurguladı. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber olurken, bu ürünü yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates takip etti.
Öte yandan, markette fiyatı en fazla azalan ürün yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti izledi. Bayraktar, temmuzda üreticide 31 ürünün 8'inde fiyat artışı, 16 üründe fiyat düşüşü görüldüğünü, 7 üründe ise fiyat değişimi olmadığını bildirdi.
Piyasalarda Arz Dalgalanması Neden Oluyor?
Çukurova Bölgesi'nde yazlık kuru soğan çeşitlerinin hasadının tamamlanması ve İç Anadolu Bölgesi'nde erkenci çeşitlerin hasadının yeni başlaması nedeniyle piyasada arz daralması yaşandığını aktaran Bayraktar, bu geçiş döneminin üretici fiyatlarının yükselmesine neden olduğunu ifade etti. Ayrıca, kıyı kesimlerdeki seralarda sivri biber ve domates üretiminin sona ermesiyle arzın azaldığına ve üretici fiyatlarının yükseldiğine değindi.
Çilek üretim sezonunun sonuna yaklaşılması nedeniyle arz daralması yaşanırken, kabak, salatalık ve patlıcanda yayla bölgelerindeki üretimin devreye girmesiyle arz artışı gözlemlenmiştir. Ancak, talebin bu artışı karşılayacak düzeyde olmaması, üretici fiyatlarının gerilemesine yol açmıştır. Yazlık patateste ise ilkbahar döneminde etkili olan yağışlar, ürünlerde bozulmalara neden olarak arzı azaltmıştır.
Arzdaki daralma, patates üretici fiyatlarının yükselmesini beraberinde getirmiştir. Piyasada diğer sebzelerin bol miktarda bulunması, mevsimsel olarak havuç ve yeşil mercimekteki arzın artması ve talebin zayıflaması, üretici fiyatlarında düşüşe neden olmuştur. Karpuzun hasat edildikten sonra uzun süre depolanamayan bir ürün olması ve talebin beklentilerin altında kalması, üretici fiyatlarının gerilemesinde etkili olmuştur.
